تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٢٠٠ - تفسير ابيات

در آيد دل تو را خواهد شورانيد . خداوند مى فرمايد : « براى مردم زنها و فرزندان آراسته شده است ) آن چه را كه خود حق آراسته است ، مرد چگونه مى تواند از آن رهايى پيدا كند ؟ بدان جهت كه هدف خدا از آفريدن زن آرامش مرد بود ، آدم عليه السلام چگونه مى تواند از حوا عليه السلام ببرد ؟ اگر انسان از نظر نيرومندى رستم زال و از حمزه عليه السلام قوىتر باشد بالاخره اسير پير زال خويش است . پيامبر عظيم الشان اسلام كه جهانى از گفتار او مست مى گشت به عايشه مى گويد : « مرا به صحبت وادار » .
آب از نهيبى كه دارد بر آتش غالب مى شود ( مرد بر زن ) اما اگر همين آب در يك ظرفى قرار بگيرد و روى آتش گذاشته شود مانند ديگ ، همان آتش تدريجاً آن آب را بخار نموده نابود خواهد كرد ( زن مرد را ) .
اگر چه در ظاهر مانند آب بزن پيروز هستى ، ولى در باطن مغلوب و طالب زن مى باشى . اين مغلوبيت را مهر و محبت ضرورى مى سازد و اين خاصيت از آن آدمى است و در حيوان وجود ندارد - زيرا كه حيوان ناچيز است و مهر و محبت او هم ناچيز مى باشد .