تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٢٧١ - اين عبادتهاى مقرره بايستى مانند هديه هايى باشد كه محبتهاى واقعى ما را نشان بدهد

رياكار هر چه كه در عبادت كوشش نشان بدهد بىهوده است
تفسير ابيات

آن مرائى در صلاة و در صيام مى نمايد جد و جهدى بس تمام
رياكار هر چه كه در عبادت كوشش نشان بدهد بىهوده است روايات زيادى از منابع معتبر اسلامى داريم كه مى گويد : ريا در عبادت شرك خفى است و رياكار بايستى پاداش خود را از آن كسانى بگيرد كه عبادت را براى آنها انجام داده است .
او با ريايى كه در كار عبادت انجام مى دهد وقيحترين عمل را مرتكب مى شود زيرا او خود را در بارگاه الهى نشان مى دهد ، در صورتى كه غرق در خود پرستى و عشق به شهرت يا ساير مزاياى مادى شده است .
انحرافات روانى انسان آن چنان دقيق و باريك است كه انسان نمى تواند معمولًا تشخيص بدهد كه در اين لحظه در چه موقعيتى قرار گرفته است ، به همين جهت جلال الدين باز در اين مورد در يك هيجان روانى الهى قرار گرفته مى گويد :


((٢٦٣٣)) يا رب آن تمييز ده ما را بخواست تا شناسيم آن نشان كژ ز راست
تفسير ابيات مى گويد : خلاصهء داستان آن زن و مرد را شخصى كه با اخلاص به اين داستان توجه كرده است جستجو مى كند . مى گويد : من اين داستان را كه نقل كردم ، مقصودم تطبيق آن با دو پديدهء نفس و عقل است .
زن همان نفس انسانى است كه در جستجوى احتياجات خانگى از قبيل نان و خوان و جاه و افتخار است .
مرد كه همان خرد انسانى است نيك و بد را طور ديگر تشخيص مى دهد - زيرا در عالم عقل تكاپويى به سوى هيچ چيز جز به پيشگاه الله وجود ندارد .