تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٧٤٨ - آيه

روايت
بندهء حق باشيد و شمشير را در راه حق بزنيد
( كسانى كه مرتكب معصيت شده‌اند عذاب آنها در روز رستاخيز چند برابر خواهد شد و در آن عذاب با اهانتى كه به آنها وارد خواهد شد ابدى خواهند بود . ) روايت « عن ابى عبد الله عليه السلام ان من اوثق عرى الايمان ان تحب فى الله و تبغض فى الله و تعطى فى الله و تمنع فى الله عز و جل . » [١] ( از محكمترين دستاويز ايمان است كه دوستى و دشمنى و بخشش و خود دارى تو همه براى خدا و در راه خدا باشد ) .
« انا معاشر الانبياء أمرنا ان نكلم الناس على قدر عقولهم . » [٢] ( ما گروه پيامبران مأمور شده‌ايم به اندازه عقول مردم با آنها گفتگو كنيم . )

((٣٧٨٨)) گفت من تيغ از پى حق مى زنم بندهء حقم نه مأمور تنم
بندهء حق باشيد و شمشير را در راه حق بزنيد احتمال قوى مى رود كه مصرع اول بيت مورد تفسير اشاره به آيهء شريفهء :
« وَقاتِلُوا فِي سَبِيلِ الله اَلَّذِينَ يُقاتِلُونَكُمْ وَلا تَعْتَدُوا . » ٢ : ١٩٠ (٣) ( در راه خدا با كسانى كه با شما سر جنگ و پيكار دارند بجنگيد و تجاوز » از حق و عدالت « نكنيد ) .
بعضى از مردم پاك درون ولى ساده لوح مى گويند خوب بود كه خدا به جاى « و قاتلوا فى سبيل الله . . . » مى گفت : « و قاتلوا فى سبيل الناس « يعنى جنگ و پيكار شما براى اصلاح حال انسانها بوده باشد .

[١] سفينة البحار ، ج ١ ص ١٩٨ . .
[٢] همين مدرك ، ج ٢ ، ص ٢١٤ . .
(٣) سوره البقرة ، آيه ٢٩٠ . .