تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٢٢٣ - يك ايده آل براى خود پيدا كنيد تا كاه هستى را كيميا كند

((٢٤٩٢)) كهربا دارند چون پيدا كنند كاه هستىِّ تو را شيدا كنند
يك ايده آل براى خود پيدا كنيد تا كاه هستى را كيميا كند عبارتى از امانوئل كانت معروف است كه مى گويد :
« اگر انسان مى پذيرفت كه موجود عالىتر از او در او نظارت و محاسبه دارد ، آن موقع براى ما كشف و اثبات مى شد كه انسان چه نيروى عظيمى براى تكامل دارد » .
اين جمله كه از نظر انسان شناسى ما فوق ارزش است ، مى خواهد بگويد : انسان داراى گوهر بس گران بهايى است كه بدون رهبر به هيچ وجه نمى تواند به ثمر واقعى خود برسد .
براى توضيح اين مطلب مى گوييم : انسان مى تواند از انسانهاى ديگر دو نوع تأثير بپذيرد :
نوع اول - همان تأثيرات است كه اميل دوركايم و علماى ديگر مى گويند : تمام نمودهاى انسانى را زندگانى اجتماع به وجود مى آورد ، يعنى انسان با تماس با انسانهاى ديگر است كه نيروهاى درونى خود را بكار انداخته ، براى هماهنگ شدن با يكديگر روابط و پديده هاى گوناگونى را در خود ابراز مى دارند .
نوع دوم - كه بسيار با اهميتتر از تأثير نوع اول است ، اين است كه : انسانها مى توانند از يكديگر تأثيرات تكاملى پيدا كنند ، يعنى يكى به جهت تكاملى كه پيدا كرده است ديگرى را هم دنبال خود بكشد و اين تأثير در تاريخ بشرى يك سنت جاريه بوده است ، ما اساتيد راهنماى فراوانى داريم كه افراد انسانى را حقيقتاً از مراتب پست حيوانيت خواه از نظر علمى و خواه از نظر اخلاقى و روحى به عالىترين مقامات انسانى رسانيده‌اند .