دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٧٥ - ٣ محمد بن عون و محمد بن حنفيه

سعد در ابتداى خلافت امام على ٧ فرماندار مصر شد و به مصر رفت و در جنگ جمل، حضور نداشت.[١]

امّا زيد بن صوحان، از شخصيت‌هاى بزرگ كوفه بود كه عايشه بدو نامه نوشت و او را به همراهى خود و دستِ‌كم، شركت نكردن در جنگ فرا خواند. زيد بن صوحان، نامه عايشه را در مسجد كوفه خواند و جواب نيكويى بدان داد. او علاوه بر احتجاجاتى كه با ابو موسى اشعرى نمود، بگومگوهايى نيز با بعضى از مخالفان امام ٧ داشته است.

٣. محمّد بن عون و محمّد بن حنفيّه‌

هر يك اين دو تن نيز تنها در يك گزارش ياد شده‌اند. كتاب الجمل، از محمّد بن حنفيّه نام برده است‌[٢] و تاريخ الطبرى، از محمّد بن عون.[٣]

طبيعى است كه انفراد اين گزارش‌ها، عدم اعتماد بدانها را تقويت مى‌كند. به‌علاوه، شخصيت سياسى و نظامى اين دو نفر، در حدّى نبوده است كه فرستاده امام ٧ به سوى كوفيان باشند. چنين است محمّد بن جعفر كه اگرچه نام او در متون متعددى به عنوان فرستاده امام ٧ آمده است،[٤] ولى به‌خاطر نداشتن شهرت سياسى و اجتماعى و نظامى، او را در شمار كسانى قرار داده‌اند كه حضورشان در كوفه مورد ترديد است.

[١]. رجوع شود به تحليل بلاذرى در أنساب الأشراف: ج ٣ ص ٣١.

[٢]. الجمل: ص ٢٥٧.

[٣]. تاريخ الطبرى: ج ٤ ص ٤٧٧.

[٤]. تاريخ الطبرى: ج ٤ ص ٤٨٧، الكامل فى التاريخ: ج ٢ ص ٣٢٧، شرح نهج البلاغة: ج ١٤ ص ٨.