عمّار، خشمگين شد و اين سخن، او را بد آمد و به پا خاست و گفت: اى مردم! همانا پيامبر ٦ تنها به ابو موسى فرمود: «تو در آن [فتنه‌] بنشينى، بهتر است از اين كه برخيزى» ...

ابو موسى برخاست و گفت: اى مردم! مرا اطاعت كنيد تا بنيادى از بنيادهاى عرب باشيد كه گرفتار به شما پناه آورَد و هراسناك، در ميان شما امنيت يابد. به راستى كه ما ياران محمّد ٦ به آنچه [از او] شنيديم، داناتريم. فتنه وقتى رو آورَد، مشتبه باشد و وقتى رخت بر بندد، آشكار گردد و به‌راستى كه اين فتنه، چونان دردى كه شكم را مى‌دَرَد، رشته اتّحاد مسلمانان را خواهد دريد، با باد شمال و جنوب و صبا و مغرب از چهار سو خواهد وزيد و زمانى آرام شود كه كس نداند از كجا آمده است و خردمند را چون ابلهان، سرگردان كند.

شمشيرهايتان را در نيام كنيد، نيزه‌هاتان را كوتاه كنيد، تيرهايتان را بگذاريد و زِه‌هاى كمان‌هايتان را پاره كنيد و در خانه‌هايتان بنشينيد. قريش را واگذاريد اگر اصرار دارند از دارالهجره (مدينه) بيرون آيند و از آگاهان به خلافتْ دورى گزينند تا شكافشان را به هم آورند و كمبودهاى خود را پُر كنند. اگر كارى كنند، به سود خويش كوشيده‌اند و اگر كارى نكنند، براى خود، بليّه آورده‌اند. روغنشان را در مَشك خودشان مى‌ريزند.[١] از من خيرخواهى جوييد، نه دغلكارى. مرا اطاعت كنيد تا دين و دنياتان به سلامت باشد. هركه اين فتنه را پديد آورَد، به آتش آن بسوزد.

زيد برخاست و دست بريده خود را بلند كرد[٢] و گفت:

اى عبد اللّه بن قيس (ابو موسى)! فرات را از راه خود بازگردان.[٣] از جايى كه مى‌آيد، بَرَش‌گردان تا همان طور كه آمده است، بازگردد! اگر اين كار را بتوانى انجام‌

[١]. ميدانى مى‌گويد: اين، ضرب المثل است براى كسى كه ثروتش را براى خودش مصرف مى‌كند و مى‌خواهد بدان وسيله منّت گذارد( مجمع الأمثال: ج ٢ ص ١١٢ ش ١٧٩٩).

[٢]. دست او در نبرد« يَرموك» قطع شده بود.

[٣]. ميدانى در توضيح جمله« من يرد الفرات عن دراجه» كه در متن عربى آمده مى‌گويد: دِراج، جمع دَرَج به معناى صورت است؛ يعنى كار از دستش خارج شد و مردم تصميم گرفتند از كوفه خارج شوند و او ديگر نمى‌توانست آنها را به سرعتْ بيرون بَرَد( مجمع الأمثال: ج ٣ ص ٣٣٦ ش ٤٠٩٤).