دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٩٥ - ٣ ناسازگارى ابقاى معاويه با مبانى سياسى امام على

در ميان بزرگان اسلام، بودند كسانى كه خلاف اين عقيده را داشتند. ديدگاه مالك بن انس، عمل كردن بر طبق مصالح مُرسل‌[١] بود و اين كه براى امام، جايز است يك‌سوم امّت را در راستاى اصلاح دوسوم ديگر بكُشد.

ديدگاه بيشتر مردمان، آن است كه عمل كردن بر طبق نظر و گمان غالب، جايز است؛ ولى چون ديدگاه امام على ٧ چنان بود كه گفتيم و معاويه از نظر او فاسق بود و مقدّمه يقينى ديگرى نيز نزد او سبقت داشت و آن اين كه به كار گرفتن فاسق، جايز نيست و او كسى نبود كه استحكام پايه حكومت را با مخالفت ورزيدن با شريعت بنا نهد، پس مى‌بايد آشكارا معاويه را كنار مى‌گذارْد، گرچه اين امر به جنگ بينجامد.[٢]

[١]. مصالح مُرسل يا مرسله، يكى از ادلّه اجتهادى نزد اهل سنّت است كه فقيه بر پايه مصالح عمومى، آن جا كه حكم شرعى در ميان نباشد، فتوا مى‌دهد.( م)

[٢]. شرح نهج البلاغة: ج ١٠ ص ٢٤٦.