دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٤١٣ - ٣/ ٩ آمادگى امام براى نبرد با معاويه پيش از جنگ جمل

خير است،[١] اگر قصد آن را داشته باشند؛ ليكن من نماينده‌اى فرستاده‌ام و براى وى، وقتى تعيين كرده‌ام كه پس از آن نمانَد. تصميم‌گيرى [درست‌]، با درنگ، همراه است. پس شتاب‌مكنيد و اگر عذرى به‌جا داشتيد، از شما مى‌پذيرم»[٢].

٣/ ٩

آمادگى امام براى نبرد با معاويه پيش از جنگ جمل‌

٢٣٧٧. تاريخ الطبرى به نقل از محمّد و طلحه: طلحه و زبير براى انجام دادن عمره از على ٧ اجازه خواستند. به آنان اجازه داد و آنها به سوى مكّه رفتند. مردم مدينه مى‌خواستند بدانند كه رأى على ٧ درباره معاويه و مخالفت ورزيدن وى چيست، تا بدين وسيله، نظر وى را درباره جنگ با اهل قبله بدانند كه آيا بر اين كار، جرئت دارد يا از آن، سر باز مى‌زند.

مَدَنيان، بدين منظور، زياد بن حنظله تميمى را كه از ياران خاصّ على ٧ بود نزد او فرستادند. وى نزد على ٧ رفت و لَختى نزد وى نشست. آن گاه على ٧ بدو فرمود: «اى زياد! آماده شو».

زياد گفت: براى چه كارى؟

فرمود: «كه با شاميان، پيكار كنى».

زياد گفت: درنگ كردن و نرمش به خرج دادن، بهتر است، و شعرى خواند:

هر كه در بسيارى از كارها مدارا نمى‌كند

با دندان‌ها دريده شود و با سُم‌ها كوبيده گردد.

على ٧ نيز به شعرى تمثل جُست:

«هرگاه دلى هوشيار و شمشيرى بُرنده و روحى غيرتمند

فراهم آيند، تو را از تحمّل ستم‌ها دور مى‌دارند».

[١]. در متن تاريخ دمشق،« صرف لهم عن غىّ» آمده كه ظاهرا خطاست و در نهج السعادة( ج ٢ ص ٨٩)« عن خير» آمده است. ترجمه هم بر اساس اين متن انجام گرفته است.( م)

[٢]. ظاهرا« الأعذار» كه در متن عربى آمده، تصحيف« الإعداد» است كه در حديث قبل نيز آمده بود و معناى سخن اين است: البته از آمادگى شما ناخشنود نيستم.( م)