دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٧٠ - پژوهشى درباره فرستادگان امام على به كوفه

مالك اشتر.

ب در گزارش سيف بن عمر، ترتيب نمايندگان، چنين آمده است: محمّد بن ابى بكر و محمّد بن جعفر؛ مالك اشتر و عبد اللّه بن عبّاس؛ امام حسن ٧ و عمّار بن ياسر.

ج محمّد بن ابى بكر؛ هاشم بن عتبه؛ امام حسن ٧ و عمّار ياسر.

٢. نقل الكامل فى التاريخ هم تقريبا همانند تاريخ الطبرى است.[١]

٣. در البداية والنهاية نيز تنها گزارش‌هاى سيف بن عمر از طبرى نقل شده است.[٢]

٤. كتاب أنساب الأشراف، نمايندگان را اين‌گونه برشمرده است: هاشم بن عتبه؛ عبد اللّه بن عبّاس و محمّد بن ابى بكر؛ امام حسن ٧ و عمّار بن ياسر.

در اين كتاب، همچنين آمده كه امام حسن ٧ همراه با ده هزار مرد جنگى به خدمت امام على ٧ رسيدند و نامى از مالك اشتر در بين نمايندگان امام ٧ نيست.[٣]

٥. در كتاب الجَمل، اسامى نمايندگان على ٧ اين‌گونه آمده است: هاشم بن عتبه (از ربذه)؛ امام حسن ٧ و عمّار بن ياسر و قيس بن سعد؛ مالك اشتر.

در همين كتاب و در گزارش ديگرى از واقدى، نمايندگان، اين‌چنين معرّفى شده‌اند: محمّد بن حنفيّه و محمّد بن ابى بكر؛ امام حسن ٧ و عمّار (يا ابن عبّاس).[٤]

٦. در شرح نهج البلاغة، ترتيب نمايندگان اعزامى على ٧ به كوفه عبارت است از: هاشم بن عتبه؛ عبد اللّه بن عبّاس و محمّد بن ابى بكر (يا محمّد بن جعفر بن ابى‌طالب و محمّد بن ابى بكر، چنان كه در گزارش محمّد بن اسحاق آمده است)؛

[١]. الكامل فى التاريخ: ج ٢ ص ٣٢٩٣٢٤.

[٢]. البداية والنهاية: ج ٧ ص ٢٣٧٢٣٥.

[٣]. أنساب الأشراف: ج ٣ ص ٣١ و ٣٢.

[٤]. الجمل: ص ٢٥٧٢٤٢.