دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٤٥ - ٢/ ٢ عمرو بن عاص

عمرو بن عاص از يك سو بسيار زيرك و زمان‌شناس بود و از سوى ديگر، دنياگرا و هواپرست. بدين سان، او خوب مى‌دانست كه با كسانى چون على ٧ نمى‌توان كنار آمد. از اين رو، چون ايشان به خلافت رسيد، به سوى معاويه رفت و خود، علّت اين روى گردانى و رويكرد را دنيا خواهى دانست و به معاويه گفت:

آنچه بر سرِ آن، ستيز مى‌كنيم، چيزى جز دنيا نيست.

چنين بود كه ولايت مصر را شرط همكارى و همراهى با معاويه قرار داد. او در جنگ صِفّين، فرمانده لشكر شام، مشاور معاويه و صحنه‌گردان معركه بود. ابن عاص، سياه‌دل و تيره‌جان بود و دنياپرستى، يكسره او را از ديدن حق، ناتوان ساخته بود، در حالى كه فضايل على ٧ را مى‌دانست و هميشه بدانها تصريح كرده بود و نيز عمّار و شخصيت او را مى‌شناخت. او به سخن معجزه‌آساى پيامبر خدا كه به عمّار فرموده بود: «تو را گروه سركش خواهد كشت» نيز باور داشت و از سوى ديگر، پستى‌ها و رذالت‌ها و ستمگرى‌هاى معاويه را نيز دريافته بود.