دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢١٩ - ٩/ ١٤ پى كردن شتر و پراكنده شدن لشكر جمل

زد: اى پسر ابو بكر! بند كجاوه را قطع كن».

وى آن را قطع كرد و كجاوه فرود افتاد. به خدا سوگند، گويا جنگ، آتش گداخته‌اى بود كه بر آن، آبْ ريخته شده باشد.

٢٢٥٤. مروج الذهب: [على ٧‌] به سوى فرزندش محمّدبن حنفيه كه پرچمدار او بود، فرستاد كه: «با پرچم به سوى دشمن، يورش بَر».

محمّد در حمله كردن، كُندى كرد. در برابر او گروهى تيرانداز بودند كه‌محمّد، منتظر بود تيرهاى آنان تمام شود.

على ٧ نزد وى آمد و فرمود: «چرا حمله نكردى؟».

محمّد گفت: پيشروى را جز بر تير و نيزه نيافتم و من انتظار مى‌كشم تا تيرهاى آنان تمام شود و آن‌گاه حمله كنم.

[امام‌] به وى فرمود: «در ميان نيزه‌ها حمله كن؛ چرا كه مرگ، براى تو سپرى است».[١]

محمّد، يورش‌بُرد و در نيزه‌افكندن‌يا تير انداختن، ترديد كرد و ايستاد. على ٧ نزد او آمد و با دسته شمشير بر وى زد و فرمود: «اين ضعف و ترس را از مادرت به ارث برده‌اى!».

پرچم را از او گرفت و حمله كرد و سپاهيان نيز با او حمله كردند. لشكر دشمن، مانند خاكسترى بود كه باد در روز توفانى بر آن وزيده باشد.

٢٢٥٥. الجمل به نقل از محمّد بن حنفيه: به پدرم نگريستم كه لشكر را از راست و چپ مى‌شكافت و به عقب مى‌راند ... تا به شتر [عايشه‌] رسيد كه در اطرافش چهارهزار جنگجو از قبيله بنى ضبّه و ازد و تميم و ديگران بودند. فرياد زد: «بند كجاوه را قطع كنيد!».

محمّد بن ابى بكر، آن را به سرعتْ قطع كرد و بر كجاوه چيره شد.

عايشه گفت: كيستى؟

محمّد گفت: كسى كه در ميان خاندانت با او از همه دشمن‌ترى.

عايشه گفت: پسر خَثعَميه؟

محمّد گفت: آرى، و مادرم پست‌تر از ديگر زنان پدرت نبود.

عايشه گفت: به جانم سوگند، بلكه او بزرگوار بود. اين سخن را بگذار. خدا را شكر كه تو را سالم نگه داشت.

[١]. اشاره به قضا و قدر الهى دارد.( م)