موسوعة الإمام الخميني 46 (شرح چهل حديث( اربعين حديث)) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٢١١ - حديث دوازدهم تفكّر

حديث دوازدهم تفكّر

] الحديث الثاني عشر: بِسَندي الْمتَّصلِ إلى مُحَمَّدِ بْنِ يَعْقُوبَ- رضوان اللَّه عليه- عَنْ عَلِيِّ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ النَّوْفَلِيِّ، عَنِ السَّكُونِيِّ، عَنْ أَبِي عَبْدِاللَّهِ- عليه السلام- قَالَ:

«كان أمير المؤمنين‌

[عليه السلام‌

] يقول: نبه بالتفكر قلبك؛ وجاف عن الليل جنبك؛ واتق الله ربك» [١].

ترجمه‌: «حضرت صادق- عليه السلام- فرمود: بود امير المؤمنين عليه السلام كه مى‌فرمود:" آگاه نما دل خود را به انديشه نمودن؛ و دور كن از شبْ پهلوى خود را؛ و بپرهيز خداوند پروردگار خويش را"».

شرح‌: «كان يقول» مفادش غير از «قال» يا «يقول» است؛ زيرا كه از آن استفاده دوام و استمرار مى‌شود. معلوم مى‌شود حضرت اين كلام را مكرر مى‌فرمودند.

و «تنبيه» آگاهى دادن از غفلت و بيدار كردن از خواب است. و در اين‌جا هر دو معنا مناسب است؛ زيرا كه قلوبْ قبل از تفكر در غفلت مغمور و در خواب اندرند، و با آن از غفلت درآيند و از خواب انگيخته شوند. و خواب و بيدارى و غفلت و هشيارى مُلك بدن و ملكوت نفس با هم مختلف‌اند: چه بسا چشم ظاهرْ بيدار و جنبه مُلك هوشيار است، و چشم باطن و بصيرت در خواب‌گران و جنبه ملكوت نفس در غفلت و بيهوشى است.

[١] الكافي، ج ٢، ص ٥٤، «كتاب الإيمان و الكفر»، «باب التفكّر»، حديث ١.