موسوعة الإمام الخميني 46 (شرح چهل حديث( اربعين حديث)) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٦٧٤ - نقل و تحقيق نقل كلام حكما در تقسيم اوصاف حق

اگر مفاهيم كمال از حيثيات مختلفه منتزع شود، چنانچه در بعض ممكنات چنين است، اين بالعرض است و از جهت تنزل حقيقت وجود و تشابُك آن با اعدام است بالعرض.

و قاعده دوم، آن‌كه آنچه كامل من جميع الجهات و صرف كمال و خير است بايد بسيط من جميع الجهات باشد. و نيز به تبع دو قاعده ديگر استفاده شد كه آنچه در او تركيب راه دارد، هر طور تركيبى باشد، كامل از جميع جهات نيست و نقص و عدم نيز در او راه دارد؛ و آنچه ناقص است بسيط مطلق نيست.

پس، حق تعالى چون بسيط تامّ است و تركيب، كه مستلزم امكان و فقر و تعلق به غير است، مطلقاً در او راه ندارد، كامل من جميع الجهات است و داراى جميع اسماء و صفات است؛ و او اصل حقيقت و صريح ماهيت هستى است، بدون آن‌كه وجود او مشوب به غير وجود و كمال او مشوب به غير كمال باشد؛ پس صرف وجود است، چه اگر غير وجود در او راه داشت، شرِّ تراكيب، كه عبارت از تركيب از وجود و عدم است، در او راه داشت؛ پس صرف علم است و صرف حيات است و صرف قدرت است و صرف بصر و سمع و ساير كمالات است. پس، درست شد فرمايش امام صادق عليه السلام: «

والعلم ذاته و القدرة و السمع و البصر ذاته».

نقل و تحقيق نقل كلام حكما در تقسيم اوصاف حق‌

بدان‌كه حكماى الهى صفات حق تعالى را بر سه گونه تقسيم نموده‌اند:

اول: صفات حقيقيه. و آن را به دو قسم منقسم نموده‌اند: صفات حقيقيه محضه، مثل حيات و ثبات و بقا و ازليت و امثال آن؛ و صفات حقيقيه ذات الاضافة، مثل علم و قدرت و اراده كه اضافه دارد به معلوم و مقدور و مراد. و اين دو نحو صفت را عين ذات دانند.

دوم: صفات اضافيه محضه. مثل مبدئيت و رازقيت و راحميت و عالميت و قادريت و امثال آن.