موسوعة الإمام الخميني 46 (شرح چهل حديث( اربعين حديث)) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٤٠٤ - فصل مغرور ساختن شيطان انسان را به رحمت واسعه حق

باز مى‌دارند. و اين اتكال به رحمت از مكايد شيطان و غرور آن است. و شاهد و دليل آن اين است كه ما در امور دنيايى به هيچ وجه اتكال به رحمت حق تعالى نداريم و يكسره اسباب طبيعى و ظاهرى را مستقل و كاركن مى‌دانيم، به‌طورى كه گويى در عالم مؤثرى جز اسباب ظاهرى نيست. و در امور اخروى غالباً اتكال به رحمت حق در گمان خود مى‌كنيم و از دستورات خدا و رسول- صلّى اللَّه عليه و آله- غفلت مى‌نماييم، گويى خداوند ما را قدرت عمل نداده و راه صحت و سقم نياموخته.

بالجمله، در امور دنيايى تفويضى مسلك، و در امور آخرتى جبرى مسلك مى‌شويم؛ غافل از اين‌كه اين هر دو باطل و غلط و خلاف دستورات انبيا- صلّى اللَّه عليهم- و طريقه مستمره ائمه هدى و اولياى مقرّبين است. با آن‌كه آنها همه رحمت حق را معتقد بودند و ايمان آنها از همه بيشتر بود، با اين وصف آنى غفلت از انجام وظايف نمى‌كردند و دقيقه‌اى از سعى و كوشش باز نمى‌ماندند. بردار صحيفه اعمال آنها را مطالعه كن.

ادعيه و مناجات‌هاى سيد الساجدين و زين العابدين- عليه السلام- را ملاحظه كن و دقت نما ببين در مقام عبوديت چه معامله مى‌كند و چطور به وظيفه بندگى قيام مى‌كند، با اين وصف، وقتى صحيفه اعمال حضرت مولاى متقيان، امير مؤمنان- عليه السلام- را مى‌بيند، تأسف مى‌خورد و اظهار عجز مى‌كند [١]!

پس ما يا بايد آنها را- نعوذ باللَّه- تكذيب كنيم و بگوييم اطمينان و ايمان به رحمت حق نداشتند مثل ما؟! يا بايد خود را تكذيب كنيم و بفهميم كه اينها كه ما مى‌گوييم از مكايد شيطان و غرور نفس است كه مى‌خواهند ما را از راه مستقيم منحرف كنند. پناه مى‌بريم به خداى تعالى از شرّ آنها.

پس اى عزيز، همان‌طور كه حضرت ابى ذر دستور به آن مرد داده، علوم بسيار است ولى علم نافع براى امثال ماها آن است كه با خود اين‌قدر بدى نكنيم. بفهميم كه دستورات انبيا و اوليا- عليهم السلام- كشف حقايقى است كه ماها از آنها محجوب‌

[١] ر. ك: صفحه ٤٨٩.