و ديگر، اعتبار ذات است به حسب مقام واحديت و جمع اسماء و صفات. كه از اين مقام تعبير شده به مقام «واحديت» و مقام «احديت جمع اسماء» و «جمع الجمع» و غير آن. و اين مقام را به حسب اعتبار احديتِ جمع، مقام «اسم اعظم» و «اسم جامع اللَّه» گويند.

و اعتبار ديگر، اعتبار ذات است به حسب مرتبه تجلى به «فيض مقدس» و مقام ظهور اسمائى و صفاتى در مَرائى اعيانى. چنانچه مقام «واحديت» به تجلى به «فيض اقدس» است. و اين مقام ظهور اسمائى را مقام «ظهور اطلاقى» و مقام «الوهيّت» و مقام «اللَّه» نيز گويند، به حسب اعتباراتى كه در اسماء و صفات مقرر است و نويسنده در مصباح الهداية شرح داده است.

و بايد دانست كه اين اعتبارات كه در لسان اهل معرفت و اصحاب قلوب [است‌] اخبار از نقشه تجليات حق است بر قلوب صافيه آنها. و آن تجليات به حسب مقامات و مراتب سلوك اوليا و منازل و مراحل سير سائرين الى اللَّه از مقام ظهور اسماء و صفاتى، كه مقام «الوهيّت» مى‌باشد و آن را «اللَّه» نيز گويند و اللَّهُ نُورُ السَّماواتِ‌

[١] عن ابن سنان قال: سألت أبا الحسن الرضا عليه السلام: هل كان الله عز و جل عارفا بنفسه قبل أن يخلق الخلق؟ قال: «نعم». قلت: يراها و يسمعها؟ قال: «ما كان محتاجا إلى ذلك، لأنه لم يكن يسألها و لا يطلب منها؛ هو نفسه و نفسه هو؛ قدرته نافذة فليس يحتاج أن يسمي نفسه، ولكنه اختار لنفسه أسماء لغيره يدعوه بها، لأنه إذا لم يدع باسمه لم يعرف. فأول ما اختار لنفسه: «العلي العظيم»، لأنه أعلى الأشياء كلها. فمعناه الله و اسمه العلي العظيم؛ هو أول أسمائه، علا على كل شي‌ء»؛ «از محمد بن سنان روايت شده كه از حضرت رضا عليه السلام پرسيدم:" آيا خداى عز و جل پيش از آن كه آفريدگان راى بيافريند از ذات خود آگاه بود؟" فرمود:" آرى". گفتم:" آن راى مى ديد و مى شنيد؟" فرمود:" نيازى به آن نداشت، زيرا نه از آن پرسشى داشت و نه خواهشى. او خودش بود و خودش او. قدرتش نافذ است، پس بدان نيازى نداشت كه ذات خود راى نام نهد؛ اما براى خود نام هايى برگزيد تا ديگران او راى به آن نام ها بخوانند، زيرا اگر او به اسم خود خوانده نمى شد شناخته نمى گشت. و نخستين اسمى كه براى خود برگزيد «على عظيم» بود، چه او برتر از همه چيز است. معناى او «الله» است و اسم او «على عظيم» (بزرگ مرتبة بزرگ قدر) است؛ و آن نخستين نام اوست. او بر همه چيز برترى يافته است». (الكافي، ج ١، ص ١١٣، «كتاب التوحيد»، «باب حدوث الأسماء»، حديث ٢)