موسوعة الإمام الخميني 46 (شرح چهل حديث( اربعين حديث)) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٤٠٣ - فصل مغرور ساختن شيطان انسان را به رحمت واسعه حق

أعمالكم ترد إليكم» [١]

. و تواند بود كه عالم بهشت و جهنم دو نشئه و دار مستقلى باشند كه بنى‌آدم به حركات جوهريه و سوق‌هاى ملكوتى و حركات اراديه عمليه و خُلقيه به سوىِ آنها مسافرت مى‌كنند، گرچه هر يك از آنها حظوظشان از صور اعمال خودشان باشد.

و بالجمله، عالمِ ملكوتِ اعلى عالم بهشت است كه خود عالم مستقلى است، و نفوس سعيده سوق [داده‌] مى‌شود به سوى آن؛ و عالم جهنم ملكوت سُفلى است كه نفوس شقيه به سوى آن مسافرت كند. ولى آنچه به آنها در هر يك از دو نشئه رجوع مى‌كند، صورت بهيه حسنه يا مولمه مدهشه اعمال خود آنها است. و به اين بيان جمع بين ظواهر كتاب و اخبار، كه به حسب ظاهر متخالف نمايد، شود، و نيز موافق با برهان و مسلك اهل معرفت است.

فصل مغرور ساختن شيطان انسان را به رحمت واسعه حق‌

] پوشيده نيست كه كلام حضرت ابى‌ذرّ، رضى اللَّه عنه، در اين مقام كلام جامع و دستور محكمى است كه انسان بايد مواظبت بر آن نمايد. پس از آن‌كه حضرت ابى‌ذرّ فرمود: اعمالتان را به كتاب خدا عرضه داريد، و خداوند مى‌فرمايد:" مردم دو طايفه‌اند:

ابرار، و آنها در نعيم‌اند؛ و فُجّار، و آنها در جحيم‌اند." آن مرد تشبث به ذيل رحمت كرد كه اگر اين‌طور است، رحمت حق تعالى پس كجاست؟ جواب داد: رحمت حق نيز جَزاف نيست، و آن قريب به نيكوكاران است.

بدان‌كه شيطان ملعون و نفس خبيث امّاره بالسوء انسان را از طرق بسيارى مغرور مى‌كنند و به هلاكت ابدى هميشگى مى‌كشانند. و آخر تيرى كه در كمان دارند مغرور كردن انسان است در اوايل امر به رحمت حق. و انسان را به واسطه اين غرور از عمل‌

[١] «اين اعمال شماست كه به سوى شما برگردانده مى‌شود». (بحار الأنوار، ج ١٠، ص ٤٥٤؛ علم اليقين، ج ٢، ص ٨٤٤)