موسوعة الإمام الخميني 46 (شرح چهل حديث( اربعين حديث)) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٤٩٤ - فصل در بيان آنكه تفرغ براى عبادت موجب غِناى قلب شود

پس، فقر و فاقه عبد بكلى سدّ شود و از دو عالم بى‌نياز گردد. و البته در اين تجلى خوف از تمام موجودات از او مرتفع شود، و خوف حق تعالى جايگزين آن گردد و عظمت و حشمت حق سراسر قلب را فرا گيرد و از براى غير حق عظمت و حشمت و تصرف نبيند، و حقيقت لا مُؤَثِّرَ في الوُجودِ إلّااللَّه را به قلب دريابد.

و در اين حديث شريف‌ [١] اشاره به بعض اين معانى فرموده كه فرمايد: «

تفرغ لعبادتي‌

أملأ قلبك غنى ...

» الحديث. و اين فراغت قلب براى عبادت كم كم انسان را ممكن است منتهى كند به اعلى مراتب حضور قلب براى عبادت.

اين آثارى است كه شمّه‌اى از آن ذكر شد. اگر دل از اشتغال به حق و فراغت براى توجه به او منصرف گرديد، اين غفلت سرمايه تمام شقاوت‌ها و سرچشمه تمام نقايص و امّ الامراض قلوب است.

پس كدورت و ظلمتى به واسطه اين غفلت دل را فراگيرد و حجاب‌هاى غليظى بين قلب و حق واقع شود كه نور هدايت در آن راه نيابد و از توفيقات الهيه محروم گردد، و يكسره دل متوجه دنيا و تعمير بطن و فرج شود و در حجاب انّيّت و انانيّت فرو رود و نفس سرخود شود و خود به قدم انانيّت حركت كند، و ذُلّ ذاتى و فقر حقيقى آن ظاهر گردد، و در تمام حركات و سكنات بُعد از پيشگاه حق پيدا كند و يكسره خذلان شامل حالش گردد.

چنانچه در حديث شريف از بعض اين معانى تعبير فرموده كه «قلبت را از اشتغال به دنيا مملو مى‌كنم و سدّ فقر و فاقه آن را نمى‌فرمايم و عنان امورت را به سر خودت مى‌اندازم».

[١] منظور حديث بيست و هفتم است كه در صفحه ٤٦٧ گذشت.