موسوعة الإمام الخميني 46 (شرح چهل حديث( اربعين حديث)) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٦٥٥ - فصل در بيان آنكه حق تعالى با فقر و غنا و غير اينها اصلاح حال مؤمنين فرمايد

فصل در بيان آن‌كه حق تعالى با فقر و غنا و غير اينها اصلاح حال مؤمنين فرمايد

اين‌كه در اين حديث شريف مى‌فرمايد كه بعضى از بندگان مرا جز فقر اصلاح نكند، اگر از آنها فقر را بگيرم هلاك مى‌شوند، و همين‌طور بعضى با غنا و بى‌نيازى اصلاح شوند و بدون آن هلاك شوند، از آن معلوم شود كه هرچه حق تعالى به مؤمنين مرحمت مى‌فرمايد، از غنا و فقر و صحت و سقم و امنيت و وحشت و ديگر امور، براى اصلاح حال مؤمنين و تخليص حالت قلوب آنهاست.

و اين حديث شريف منافات ندارد با احاديث كثيره‌اى كه وارد است در باب شدت ابتلاى مؤمنين به أسقام و أوجاع و فقر و فاقه و ساير بليّات‌ [١]؛ زيرا كه حق تعالى به رحمت واسعه و فضل عميم خود مثل يك طبيب معالج و پرستار عطوف است كه هر كس را به‌طورى از دنيا پرهيز مى‌دهد. گاهى به يكى ثروت مى‌دهد و در عين حال به حسب شدت و ضعف و كمال و نقص ايمان او، او را مبتلا به بلاهاى ديگر مى‌كند؛ بلكه ثروت و غنا را براى او طورى محفوف به بليّات مى‌كند كه او را از دنيا و حب او منصرف مى‌كند. مزاج اين شخص طورى است كه اگر او را فقير كند، به واسطه آن‌كه سعادت را در مال و منال شايد مى‌بيند و اهل دنيا را سعيد مى‌داند، متوجه به دنيا مى‌شود و در تحصيل آن به هلاكت ابدى مى‌افتد. ولى وقتى آن را در دسترس او گذاشت و براى شيفته نشدن آن محفوف كرد آن را به زحمات و صدمات خارجى و داخلى، از دنيا منصرف شود. يكى از مشايخ عظام ما- دام ظلُّه- مى‌فرمود كه در تعدد زوجات، كه انسان گمان مى‌كند ورود در دنيا و توجه به آن است، وقتى كه انسان به آن مبتلا شد، مى‌يابد كه اين يكى از شاه‌كارهاى بزرگى است كه انسان را در عين ورود در دنيا از دنيا خارج مى‌كند و از آن منصرف مى‌نمايد.

[١] ر. ك: الكافي، ج ٢، ص ٢٥٢، «كتاب الإيمان و الكفر»، «باب شدّة ابتلاء المؤمن».