موسوعة الإمام الخميني 46 (شرح چهل حديث( اربعين حديث)) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٥٤١ - فصل در بيان عدد نوافل
است نخواهد بود. پس، معلوم شد كه مطلب بر اساس ديگر مبتنى است و بر پايه ديگر چرخ مىزند. آن وقت هيچ استبعادى باقى نمىماند و براى انكار راهى باز نخواهد ماند.
فصل در بيان عدد نوافل
مقصود رسول اكرم- صلّى اللَّه عليه و آله- از پنجاه ركعت نماز، كه مىفرمايد مطابق سنت من است، نمازهاى واجبى و نوافل آنهاست؛ به استثناى دو ركعت بعد از عشاء كه در حال نشسته خوانده مىشود و يك ركعت محسوب مىشود، كه با آن نمازهاى فريضه و نافله پنجاه و يك ركعت مىشود. و شايد ترك ذكر رسول خدا- صلّى اللَّه عليه و آله- اين ركعت را، براى اين باشد كه اين پنجاه ركعت سنت مؤكده بوده. چنانچه دلالت كند بر اين معنا روايت ابن أَبِي عُمَيْرٍ؛ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِاللَّهِ- عليه السلام- عَنْ أَفْضَلِ مَا جَرَتْ بِهِ السُّنَّةُ مِنَ الصَّلَاةِ. فَقَالَ: «
تمام الخمسين» [١].
و از بعض روايات استفاده شود كه سيره رسول خدا- صلّى اللَّه عليه و آله- بر همين پنجاه ركعت جارى بوده [٢]؛ گرچه از بعضى ديگر استفاده شود كه حضرت «عَتَمه» را بجا مىآوردند [٣]. و شايد عدم ذكر آن و جريان سنت بر پنجاه ركعت براى آن باشد كه عتمه عوض نماز «وَتْر» است و خود استقلال ندارد؛ چنانچه روايت فُضَيل بن يَسار دلالت بر آن دارد [٤]؛ و در روايت شريفه آن را «وتر» تسميه كردند [٥]. و در بعضى
[١] ابن ابى عمير گويد: «از ابو عبداللَّه عليه السلام درباره نيكوترين آيين نمازگزاردن در سنّت پيامبر پرسيدم. فرمود:" آنكه هر پنجاه ركعت بگزارد». (الكافي، ج ٣، ص ٤٤٣، «كتاب الصلاة»، «باب صلاة النوافل»، حديث ٤؛ وسائل الشيعة، ج ٤، ص ٤٦، «كتاب الصلاة»، «أبواب أعداد الفرائض ونوافلها»، باب ١٣، حديث ٥)
[٢] ر. ك: وسائل الشيعة، ج ٤، ص ٤٧، «كتاب الصلاة»، «أبواب أعداد الفرائض»، باب ١٣، حديث ٦، و ص ٢٤٨، «كتاب الصلاة»، «أبواب المواقيت»، باب ٤٣، حديث ١ و ٤، ص ٢٧٠، باب ٥٣، حديث ٢.
[٣] مراد از «عَتَمه» نافله نماز عشاء است. و روايت حمّاد بن عثمان از امام صادق عليه السلام بر آن دلالت دارد. (ر. ك: وسائلالشيعة، ج ٤، ص ٤٦، «كتاب الصلاة»، «أبواب أعداد الفرائض ونوافلها»، باب ١٣، حديث ١٥)
[٤] وسائل الشيعة، ج ٤، ص ٤٦، «كتاب الصلاة»، «أبواب أعداد الفرائض ونوافلها»، باب ١٣، حديث ٢.
[٥] وسائل الشيعة، ج ٤، ص ٩٤، «كتاب الصلاة»، أبواب أعداد الفرائض ونوافلها»، باب ٢٩، حديث ١.