موسوعة الإمام الخميني 46 (شرح چهل حديث( اربعين حديث)) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٥٩١ - در بعض مكايد شيطان است

فرمايد: إِنَّ رَبِّي عَلى‌ صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ‌ [١]. يعنى مقام وسطيت و جامعيت بدون فضل صفتى بر صفتى و ظهور اسمى دون اسمى. و مربوبِ آن ذات مقدس بدين مقام نيز بر صراط مستقيم است بدون تفاضل مقامى از مقامى و شأنى از شأنى؛ چنانچه در معراج صعودى حقيقى و غايت وصول به مقام قرب، پس از عرض عبوديت و ارجاع هر عبادت و عبوديتى از هر عابدى به ذات مقدس، و قصر اعانت در جميع مقامات قبض و بسط به آن ذات مقدس بقوله: إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَ إِيَّاكَ نَسْتَعِينُ‌، عرض كند: اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ‌؛ و اين صراط همان صراطى است كه ربّ الانسان الكامل بر آن است- آن بر وجه ظاهريت و ربوبيت، و اين بر وجه مظهريت و مربوبيت- و ديگر موجودات و سائرين الى اللَّه هيچ‌يك بر صراط مستقيم نيستند؛ بلكه اعوجاج دارند، يا به جانب لطف و جمال، يا به طرف قهر و جلال.

و مؤمنين چون تابع انسان كامل هستند در سير و قدم خود را جاى قدم او گذارند و به نور هدايت و مصباح معرفت او سير كنند و تسليم ذات مقدس انسان كامل هستند و از پيش خود قدمى‌برندارند و عقل خود را در كيفيت سير معنوى الى اللَّه دخالت ندهند، از اين جهت، صراط آنها نيز مستقيم و حشر آنها با انسان كامل و وصول آنها به تبع وصول انسان كامل است؛ به شرط آن‌كه قلوب صافيه خود را از تصرفات شياطين و انيت و انانيت حفظ كنند، و يكسره خود را در سير تسليم انسان كامل و مقام خاتميت كنند.

در بعض مكايد شيطان است‌

و از تصرفات خبيثه شيطانيه يكى آن است كه انسان وجهه قلب خود را از جاده مستقيم معوج كند و به صورت شوخى يا شيخى متوجه كند. و يكى از شاهكارهاى بزرگ شيطان مُوَسوِس فى صدور ناس است كه با بيانى شوخ و شنگ و تصرفاتى دل‌فريب، گاهى بعضى مشايخ را به بناگوش شوخى دلبر درآويزد؛ و عذر اين كبيره،

[١] «همانا پروردگار من بر راه راست است». (هود (١١): ٥٦)