موسوعة الإمام الخميني 46 (شرح چهل حديث( اربعين حديث)) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٣٢٢ - فصل در فرق بين منزل تفكر و تذكر است

وصال جمال جميل تو رسند؟ فرمايد: دو طايفه: آنهايى كه متذكر من‌اند ابتدائاً. يا آن‌كه در راه من با يكديگر محبت ورزند، كه آن نيز تذكر من است در مظهر جمال تام من، يعنى انسان. اينها در پناه من و جليس من‌اند و من جليس آنانم.

پس معلوم شد كه از براى اين دو طايفه يك خصلت بزرگ است، و نتيجه آن يك خصلتِ بزرگِ ديگر؛ زيرا كه حق تعالى ياد آنها كند و آنها محبوب حق شوند. و نتيجه آن آن است كه در ستر و پناه حق واقع شوند در روزى كه سترى نيست، و جليس آنها حق باشد در خلوتگاه مطلق.

و ديگر از خصلت‌ها آن است كه خداوند عزت به واسطه كرامت آنها رفع عذاب از بندگان خود فرمايد؛ يعنى، تا آنها بين بندگان هستند به واسطه آنها عذاب و بليّات فرو نفرستد.

فصل در فرق بين منزل تفكر و تذكر است‌

بدان‌كه تذكر از نتايج تفكر است؛ و لهذا منزل تفكر را مقدّم دانسته‌اند از منزل تذكر.

جناب خواجه عبداللَّه فرمايد: «التَّذَكُّر فَوْقَ التَّفَكُّرِ؛ فَإنَّ التَّفَكّرَ طَلَبٌ، وَالتَّذَكُّرَ وُجُودٌ» [١].

«تذكر فوق تفكر است؛ زيرا كه اين طلب محبوب است و آن حصول مطلوب». تا انسان در راه طلب و دنبال جستجوست، از مطلوب محجوب است؛ چنانچه به وصول به محبوب از تعب تحصيل فارغ آيد. و قوّت و كمال تذكر بسته به قوّت و كمال تفكر است.

و آن تفكر كه نتيجه‌اش تذكر تام معبود است، در ميزان ساير اعمال نيايد و با آنها در فضيلت طرف مقايسه نشود؛ چنانچه در روايات شريفه از عبادت يك سال و شصت سال و هفتاد سال تفكر يك ساعت را بهتر شمرده‌اند [٢]. معلوم است غايت و ثمره مهمه عبادات حصول معارف و تذكر از معبود حق است، و اين خاصيت از تفكر صحيح بهتر

[١] منازل السائرين، ص ٤٣، باب التذكر؛ شرح منازل السائرين، كاشانى، ص ٦٩.

[٢] ر. ك: حديث ١٢، ص ٢١٣- ٢١٤.