موسوعة الإمام الخميني 46 (شرح چهل حديث( اربعين حديث)) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٧٢١ - فصل در اشاره اجماليه به تفسير سوره مباركه «توحيد»

مى‌كند، و شخص جليل النظر در همان سطح باقى مانده و به عمق فرو نرفته است.

قوله: «

فمن رام‌

» رامَ، يَرومُ به معناى طلب است. و «مَرام» به معناى مطلب است.

قوله: «

وراء ذلك‌

» وراء به معناى خَلف است. و گاهى استعمال شده است در قُدّام.

پس آن از اضداد است. و استعمال آن در اين موارد به مناسبت معنى اوّل است.

فصل در اشاره اجماليه به تفسير سوره مباركه «توحيد»

بدان‌كه تفسير اين سوره مباركه و آيات اوّل سوره «حديد» از حوصله امثال ما خارج و فى الحقيقه دخول در آن خروج از وظيفه است. چگونه براى مثل من در شريعتِ انصاف جايز است ورود در تفسير چيزى كه حق تعالى فرو فرستاده براى اشخاص متعمق و علماى محقق. و حضرت باقر العلوم- عليه السلام- در تفسير برهان است- پس از آن‌كه شمه‌اى از اسرار حروف كلمه مباركه‌ الصَّمَدُ را بيان فرمودند، گفتند: «اگر حمَله‌اى براى علمى كه خداوند به من عطا فرموده مى‌يافتم، نشر مى‌كردم توحيد و اسلام و ايمان و دين و شرايع را در الصَّمَدُ» [١].

و جناب فيلسوف كبير، صدر المتألهين، در خصوص آيات سوره «حديد» فرمايد:

«بدان‌كه اين شش آيه كه در حديث اشاره به آنها شده هر يك متضمن باب عظيمى است از علم توحيد و الهيت؛ و مشتمل امر محكمى است از احكام صمديت و ربوبيت؛ كه اگر زمان مهلت دهد و دهر مساعدت كند با عارفى ربّانى يا حكيمى الهى كه علمش را اخذ كرده باشد از مشكات نبوت محمديه- على الصّادِعِ بِها و آلِهِ أفْضَلُ السلام و التحيّةِ- [٢] و اقتباس كرده باشد حكمتش را از احاديث اصحاب عصمت و طهارت- سلام اللَّه عليهم- هر آينه حق او و حق آن آيات آن است كه براى تفسير هر يك، جلد كبيرى، بلكه مجلدات‌

[١] ... ثُمَّ قَال عليه السلام: «لَوْ وَجَدْتُ لِعِلْمِيَ الّذي آتانِيَ اللَّه عَزَّ وَجَلَّ حَمَلَةً، لَنَشَرْتُ التوحيدَ و الإسْلامَ و الإيمانَ و الدّينَ و الشَّرائعَ مِنَ «الصَّمَدِ» ...» (البرهان في تفسير القرآن، ج ١٠، ص ٤٧٦، حديث ١٨)

[٢] «بهترين سلام و درود نثار آشكار كننده به آن و خاندان او باد».