موسوعة الإمام الخميني 46 (شرح چهل حديث( اربعين حديث)) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٢١٤ - تفكر در حق و برهان صديقين

و در حديث نبوى- صلّى اللَّه عليه و آله- است كه تفكر يك ساعت از عبادت يك سال بهتر است‌ [١].

و در حديث ديگر است كه تفكر يك ساعت بهتر است از عبادت شصت سال‌ [٢]، و در حديث ديگر هفتاد سال‌ [٣]؛ و از بعض علماى فقه و حديث هزار سال هم حديث شده.

در هر صورت، از براى آن درجات و مراتبى است، و از براى هر مرتبه‌اى نتيجه يا نتايجى است كه ما به ذكر بعضى از آن مى‌پردازيم.

[

تفكر در حق و برهان صديقين‌

] اوّل تفكر در حق و اسماء و صفات و كمالات اوست. و نتيجه آن علم به وجود حق و انواع تجلّيات است و از آن، علم به اعيان و مظاهر رخ دهد. و اين افضل مراتب فكر و اعلى مرتبه علوم و اتقن مراتب برهان است؛ زيرا كه از نظر به ذات علت و تفكر در سبب مطلقْ علم به او و مسبَّبات و معلولات پيدا شود. و اين نقشه تجلّيات قلوب صدّيقين است، و از اين جهت آن را «برهان صدّيقين» گويند [٤]؛ زيرا كه «صدّيقين» از مشاهده ذاتْ شهود اسماء و صفات كنند، و در آيينه اسماءْ اعيان و مظاهر را شهود نمايند.

و اين‌كه اين قسم برهان را «برهان صدّيقين» گوييم براى آن است كه اگر صدّيقى‌

[١] قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه و آله و سلم: «تَفَكُّرُ سَاعَةٍ خَيْرٌ مِنْ عِبَادَةِ سَنَةٍ». (إحياء علوم الدين، ج ٤، ص ٦١٥؛ معراج السعادة، ص ٦٤٨)

[٢] قال النَّبِيُّ صلى الله عليه و آله و سلم: «تَفَكُّرُ سَاعَةٍ خَيرٌ مِن عِبَادَة سِتّين سَنَةً». (تفسير الصافي، ج ١، ص ٣٧٧؛ بحار الأنوار، ج ٦٦، ص ٢٩٣)

[٣] قال النَّبِيُّ صلى الله عليه و آله و سلم: «تَفَكّر سَاعَةٍ خَيرٌ مِن عِبادَة سَبعِين سَنَةً». (أوصاف الأشراف، ص ٤٧، «باب التفكّر»؛ مفاتيح الغيب، صدر المتأ لّهين، ص ٣٠٢؛ شرح المنظومة، ج ٥، ص ٣٦٧)

[٤] الإشارات و التنبيهات، ص ٢٧٦، نمط ٤، تنبيه ٢٩؛ الحكمة المتعالية، ج ٦، ص ١٣- ١٤.