اهل بيت« عليهم السلام» در قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣١٤ - بررسى سند
با توجّه به ناهمگونى اين دو متن با گزارش مشهور حديث ثقلين، بررسى آنها، ضرورى است.
بررسى سند
الف- مهمترين مصدرِ روايت «كِتابَ اللَّهِ وَ سُنَّةَ نَبِيِّهِ»، الموطّأ مالك است كه اين روايت را به گونه «مُرسَل» نقل كرده است. با توجّه به اين كه هيچ يك از اصحاب صحاح ششگانه، اين عبارت را نقل نكردهاند و منابعى مانند: صحيح مسلم، سنن الترمذى، سنن النسائى، سنن الدارمى و مسند ابن حنبل، عبارت «كِتابَ اللَّهِ وَ عِترَتى» را گزارش كردهاند، آنچه در الموطّأ آمده، از اعتبار لازم برخوردار نيست.
ب- حاكم نيشابورى، روايت ياد شده (كِتابَ اللَّهِ وَ سُنَّةَ نَبِيِّهِ) را از دو طريق، نقل كرده كه هر دو، شامل برخى راويانِ «ضعيف» اند. صالح بن موسى طلحى و اسماعيل بن ابى اويس، جزو گزارشگران اين متن هستند كه از طرف رجاليان اهل سنّت، به شدّت، تضعيف شده و مورد انكار قرار گرفتهاند.
در باره صالح بن موسى، الفاظ: «ضعيف الحديث جدّاً (احاديث جدّاً ضعيف نقل مىكند)»، «متروك الحديث (حديثش مطرود است)»، «يَروِى المَناكير (احاديث منكَر، نقل مىكند)» و ... آمده است.[٦٥٤] علاوه بر اين، او جزو رجال بخارى و مُسلِم نيست و حديث او، به اشتباه، در كتاب المستدرك على الصحيحين آمده است.
اسماعيل بن ابى اويس نيز، اگرچه از رجال مُسلِم است، ولى تضعيفات بسيار و شديدى دارد. در باره او گفتهاند: «مُخلّط (پريشانحال)»، «كذّاب (بسيار
[٦٥٤]. ر. ك: تهذيب التهذيب: ج ٣ ص ٥٣٥.