اهل بيت« عليهم السلام» در قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣٠١ - چهار موارد صدور حديث ثقلين
تو در راه درست و از همسران پيامبر خدايى.
در حديثى ديگر، آمده است كه امّ سلمه گفت: من عبا را كنار زدم تا همراه على و فاطمه و حسن و حسين عليهم السلام زير آن قرار گيرم؛ ولى پيامبر صلى الله عليه و آله آن را از دست من كشيد و فرمود:
إنَّكِ عَلى خَيرٍ.[٦٢٣]
تو در راه درست هستى.
از مجموع آنچه دو تن از همسران پيامبر صلى الله عليه و آله (امّ سلمه و عايشه) در معناى «اهل بيت» از پيامبر خدا روايت كردهاند[٦٢٤] و آنچه هفده تن از اصحاب پيامبر خدا در باره آن، گزارش نمودهاند،[٦٢٥] و آنچه اهل بيت عليهم السلام، خود در تفسير «اهل بيت» گفتهاند،[٦٢٦] چنين بر مىآيد كه تنها گروهى خاص از نزديكان پيامبر صلى الله عليه و آله، «اهل بيت» شمرده مىشوند و حتّى همسران پيامبر صلى الله عليه و آله جزو آن نيستند. بدين ترتيب، مجال كمترين شك در مقصود از «اهل بيت» براى محقّق منصف، باقى نمىماند.[٦٢٧]
مضمون و سياق آيه تطهير نيز مؤيّد احاديثى است كه «اهل بيت» را به جمع خاصّى از نزديكان پيامبر صلى الله عليه و آله تفسير كردهاند.
به علاوه، سيره عملى پيامبر خدا در تبيين اين آيه شريف از همان ابتداى نزول آن- يعنى آن گاه كه براى دفع احتمال ورود همسرانش در عنوان «اهل بيت»، مانع
[٦٢٣]. مسند ابن حنبل: ج ١٠ ص ٢٢٨ ح ٢٦٨٠٨، المعجم الكبير: ج ٣ ص ٥٣ ح ٢٦٦٤ و ج ٢٣ ص ٣٣٦ ح ٧٧٩، مسند أبى يعلى: ج ٦ ص ٢٤٩ ح ٦٨٧٦.
[٦٢٤]. ر. ك: ص ٢٥( بخش يكم/ فصل يكم: همسران پيامبر صلى الله عليه و آله و مصداق« اهل بيت»).
[٦٢٥]. ر. ك: ص ٥٥( بخش يكم/ فصل دوم: اصحاب پيامبر صلى الله عليه و آله و مصداق« اهل بيت»).
[٦٢٦]. ر. ك: ص ٨٥( بخش يكم/ فصل سوم: اهل بيت عليهم السلام و مصداق« اهل بيت»).
[٦٢٧]. اين نكته بديهى مىنمايد كه« اهل بيت» در آيه تطهير، شامل پيامبر صلى الله عليه و آله نيز مىشود؛ ولى در حديث ثقلين كه« اهل بيت» به عنوان جانشينان پيامبر خدا مطرح شدهاند، پيامبر صلى الله عليه و آله از« اهل بيت» خارج است.