كه عبادت يكى از امور مهمه‌اى است كه از كارهاى ديگر اهميتش بيشتر بلكه طرف نسبت با آنها نيست، البته اوقات آن را حفظ مى‌كند و براى آن وقتى موظف مى‌كند. و ما پس از اين به قدر مقدور شمه‌اى از آن را بيان مى‌كنيم.

در هر حال، انسان متعبد بايد اوقات عبادتش موظف باشد. البته اوقات نماز را، كه مهم‌ترين عبادات است، بايد حفظ كند و آنها را در اوقات فضيلت بجا آورد؛ و در آن اوقات براى خود شغل ديگرى قرار ندهد. و همان‌طور كه براى كسب مال و منال و براى مباحثه و مطالعه، وقت موظف قرار مى‌دهد، براى اين عبادات نيز قرار دهد كه در آن وقت فارغ از امور ديگر باشد تا حضور قلب، كه مغز و لُبّ عبادات است، براى او ميسور باشد. ولى اگر مثل نويسنده نماز را با تكلف بجا آورد و قيام به عبوديت معبود را از امور زايده بداند، البته آن را تا آخر وقتِ امكان تأخير مى‌اندازد؛ و در وقت اتيان آن نيز به واسطه آن‌كه كارهاى مهمى به نظر و گمان خود مزاحم با آن مى‌بيند، سر و دست شكسته اتيان مى‌كند. البته چنين عبادتى نورانيت ندارد، سهل است، مورد غضب الهى است و چنين شخصى مستخفّ به صلاة و متهاون در امر آن است. به خداى تعالى پناه مى‌برم از خفيف شمردن نماز و مبالات نكردن به امر آن. اين اوراق گنجايش ذكر اخبار در اين باب را ندارد، ولى بعضى از آن را ذكر مى‌كنيم براى عبرت.

عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَعْقُوبَ بِإسْنادِهِ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ- عليه السلام- قَالَ: «

لا تتهاون بصلاتك؛ فإن النبي- صلى الله عليه و آله- قال عند موته: ليس مني من استخف بصلاته؛ ليس مني من شرب مسكرا لا يرد علي الحوض لا والله» [١].

«حضرت باقر- عليه السلام- فرمود به زراره عليه الرحمة: سستى مكن در امر نمازت، زيرا كه رسول خدا- صلّى اللَّه عليه و آله- فرمود در دمِ مردنش:" نيست از من كسى كه خفيف شمارد نمازش را؛ از من نيست كسى كه بياشامد مُسكرى؛ به خدا قسم كه وارد نمى‌شود بر من نزد حوض"».

وَبِإسْنادِهِ عَنْ أَبي بَصيرٍ، قَالَ: قَالَ أَبُو الْحَسَنِ الأَوَّلُ عليه السلام: «

لما حضرت أبي‌

[١] الكافي، ج ٣، ص ٢٦٩، «كتاب الصلاة»، «باب من حافظ على صلاته أو ضيّعها»، حديث ٧.