موسوعة الإمام الخميني 46 (شرح چهل حديث( اربعين حديث)) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٥٦٨ - در معنى ترتيل است
هم أحدكم آخر السورة» [١].
«گويد: پرسيدم از حضرت صادق- سلام اللَّه عليه- از قول خداى تعالى كه مىفرمايد: رَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِيلًا مقصود چيست؟ فرمود: حضرت امير المؤمنين- عليه السلام- فرمود:" يعنى، اظهار كن آن را اظهار نمودن كاملى؛ و سرعت مكن در آن چنانچه در شعر سرعت مىكنى، و متفرق مكن اجزاء آن را چون ريگهاى متفرق كه اجزائش با هم مُلتَئم نشود؛ وليكن طورى قرائت كنيد كه تأثير در قلوب كند و دلهاى سخت شما را به فزع آورد؛ و همّ شما آخر سوره نباشد». يعنى مقصود شما آن نباشد كه قرآن را در چند روز ختم كنيد؛ و يا اين سوره را به زودى ختم نموده و به آخر رسانيد.
پس، انسان كه مىخواهد كلام خدا را قرائت كند و به آيات الهيه قلب قاسى خود را مداوا كند و با كلام جامع الهى شفاى امراض قلبيه خود را بگيرد و با نور هدايتِ اين مصباح منير غيبى و اين «نورٌ على نور» آسمانى طريق وصول به مقامات اخرويه و مدارج كماليه را دريابد، بايد اسباب ظاهريه و باطنيه آن را فراهم كند و آداب صوريه و معنويه آن را فراهم كند؛ نه مثل ما كه اگر گاهگاهى هم تلاوت قرآن كنيم، علاوه بر آنكه از معانى و مقاصد آن و اوامر و نواهى و وعظ و زجر آن بهكلى غافليم، و گويى آياتى كه در آن ذكر اوصاف جهنم و عذاب اليم آن يا بهشت و كيفيات نعيم آن گرديده به ما ربطى ندارد- و نعوذ باللَّه در خواندن كتاب قصه حضور قلب ما بيشتر و حواس ما جمعتر است از كتاب كريم خدايى- از آداب ظاهريه آن نيز غفلت كنيم.
در احاديث شريفه وارد است كه قرآن را با حزن بخوانيد و با صورت نيكو تلاوت كنيد [٢].
[١] الكافي، ج ٢، ص ٦١٤، «كتاب فضل القرآن»، «باب ترتيل القرآن بالصوت الحسن»، حديث ١؛ وسائل الشيعة، ج ٦، ص ٢٠٧، «كتاب الصلاة»، «أبواب قراءة القرآن»، باب ٢١، حديث ١.
[٢] امام صادق عليه السلام فرمود: «إِنَّ الْقُرْآنَ نَزَلَ بِالْحُزْنِ فَاقْرَؤُوهُ بِالْحُزْنِ»؛ «همانا قرآن براى اندوه نازل شده است، پس آن را با حزن بخوانيد». (الكافي، ج ٢، ص ٦١٤، «كتاب فضل القرآن»، «باب ترتيل القرآن بالصوت الحسن»، حديث ٢؛ وسائل الشيعة، ج ٦، ص ٢٠٨، «كتاب الصلاة»، «أبواب قراءة القرآن»، باب ٢٢، حديث ١)