عليهم- گرديد، به اصلاح سيرت و باطن آنها كوشد؛ و هر قدر مى‌تواند جديت كند كه لااقل واجبات را با حضور قلب بياورد و اصلاح نقايص آنها را نيز با نوافل كند؛ چنانچه در احاديث شريفه است كه نوافل جبران فرائض را مى‌كند و سبب قبول آنها مى‌شود.

فِي العِلَل بِإسْنادِهِ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ- عليه السلام- قَالَ: «

إنما جعلت النافلة ليتم بها ما يفسد من الفريضة» [١].

وَرَوَى الشَّيْخُ، قُدِّس سِرّه، بِإسْنادِهِ عَنْ أَبِي بَصِيرٍ، قَالَ: قَالَ أَبُو عَبْدِاللَّه، عليه السلام:

«يرفع للرجل من الصلاة ربعها أو ثمنها أو نصفها أو أكثر بقدر ما سها [٢]؛ و لكن الله تعالى يتم‌

ذلك بالنوافل» [٣].

حضرت صادق- عليه السلام- فرمود: «بالا مى‌رود براى مرد از نماز چهار يك يا هشت يك يا نصفش، يا بيشتر به قدرى كه سهو نموده؛ ولى خداى تعالى تمام كند آن را به نافله‌ها».

و از اين قبيل روايت بسيار است. و معلوم است ماها خالى از سهو و نسيان و اختلال حواسّ و ديگر امور منافى با نماز يا كمال آن نيستيم، و خداى تعالى به لطف كامل خود نوافل را قرار داده تا جبران نقايص آن را بنماييم. و البته لازم است حتى الامكان غفلت از اين امر نكنيم و نوافل را ترك ننماييم.

در هر حال اى عزيز، قدرى از حال غفلت بيدار شو و در امر خود تفكر كن و صفحه‌

[١] «نافله براى اين قرار داده شده است تا به آن آنچه از واجب تباه شده است جبران گردد». (علل الشرائع، ص ٣٢٩، حديث ٤؛ وسائل الشيعة، ج ٤، ص ٧٣، «كتاب الصلاة»، «أبواب أعداد الفرائض»، باب ١٧، حديث ١٠)

[٢] قوله: «بِقَدْرِ ما سها» مقصود از حديث شريف چنانچه در روايات ديگر است آن است كه از نماز آن‌قدربالا مى‌رود و مقبول مى‌شود كه قلب را اقبال است. پس قوله: «بِقَدْرِ ما سها» براى بيان اصل نسب است نه بيان آنچه مرفوع مى‌شود. و محتمل است سهو در اين‌جا به معنى سكون قلب و لين آن باشد زيرا كه سهو به معنى سكون و لين آمده چنانچه جوهرى (أ) گويد. منه عفي عنه‌

أ- الصحاح، ج ٦، ص ٢٣٨٦، ماده «سها».

[٣] تهذيب الأحكام، ج ٢، ص ٣٤١، حديث ٢؛ وسائل الشيعة، ج ٤، ص ٧٤، «كتاب الصلاة»، «أبواب أعداد الفرائض»، باب ١٧، حديث ١٢.