موسوعة الإمام الخميني 46 (شرح چهل حديث( اربعين حديث)) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٤٣٠ - علوم سهگانه شريعت

[

علوم سه‌گانه شريعت‌

] پيغمبر اكرم- صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم- در اين حديث شريف علوم را منقسم به سه قسمت مى‌فرمايد؛ و هيچ شك نيست كه اين علوم ثلاثه راجع به اين مراتب ثلاثه است. چنانچه شهادت به اين مدعا مى‌دهد علوم متداوله در كتب الهيه و سنن انبيا و اخبار معصومين- عليهم الصلاة و السلام- كه علوم آنها منقسم به همين سه قسمت شود:

يكى علم به اللَّه و ملائكه و كتب و رسل و يوم الآخرة؛ كه كتب سماويه، و بالخصوص كتاب جامع الهى و قرآن كريم ربوبى، مشحون از آن است. بلكه مى‌توان گفت تنها چيزى را كه كتاب خدا از هر چيز بيشتر متكفل است همين علم است. و دعوت به مبدأ و معاد است به طريق برهان صحيح و تبيان كامل كه محققين بيان آن را فرمودند. و دو مرحله ديگر در كتاب الهى نسبت به اين مرتبه قدر قليلى دارد. و احاديث ائمه هدى- عليهم السلام- نيز در اين مقصد فوق حد احصاء است، كه از مراجعه كتب معتبره كه پيش تمام علما- رضوان اللَّه عليهم- مقبول است از قبيل كافى شريف و توحيد صدوق و غير آن مطلب روشن شود.

و همين‌طور راجع به تهذيب باطن و اصلاح خُلق و تعديل خُلق در كتاب الهى و اخبار وارده از اهل بيت- عليهم السلام- فوق مأمول وارد است. منتها پيش ما بيچاره‌ها و گرفتاران آمال و امانى اين كتب و اين ابواب مهجور مانده و مورد اعتنا و اعتبار نيست.

و بيايد روزى كه خداى تعالى از ما مؤاخذه فرمايد و بر ما احتجاج نمايد و ائمه اطهار عليهم السلام- نعوذ باللَّه- از ما برائت جويند به واسطه برائت ما از احاديث و علوم آنها.

پناه مى‌برم به خداى تعالى از سوء عاقبت و بدى مرجع.

و احاديث راجعه به فقه و مناسك ظاهره نيز محتاج به ذكر نيست كه جميع كتب ما مشحون از آن است.

پس، معلوم شد علوم شريعت منحصر به اين [سه‌] قسم است بر طبق احتياجات‌