موسوعة الإمام الخميني 46 (شرح چهل حديث( اربعين حديث)) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ١٩٠ - فصل در ذمّ اتّباع هوى است
و از حضرت مولى امير المؤمنين- عليه السلام- جز اين حديث كه ما به شرح آن پرداختيم، منقول است كه فرمود: «
إن أخوف ما أخاف عليكم اثنتان: اتباع الهوى
...» [١].
يعنى «همانا ترسناكتر چيزى كه بر شما مىترسم، دو چيز است ...». بقيه فرموده مطابق حديث ابن عقيل است. و از جناب صادق- سلام اللَّه عليه- در كافى شريف حديث شده كه فرمود: «
إحذروا أهواءكم كما تحذرون أعداءكم؛ فليس شيء أعدى للرجال من اتباع اهواءهم و حصائد ألسنتهم» [٢]
؛ «بترسيد هواهاى خودتان را همانطور كه مىترسيد از دشمنان خويش؛ پس نيست چيزى دشمنتر از براى مردم از متابعت هواهاى خود، و چيدههاى زبانهاى آنها». يعنى از آنچه زبان آنها براى آنها تحصيل كند.
اى عزيز، بدانكه خواهش و تمناى نفس منتهى نشود به جايى و به آخر نرسد اشتهاى آن؛ اگر انسان يك قدم دنبال آن بردارد، مجبور شود پس از آن چند قدم بردارد؛ و اگر با يكى از هواهاى آن همراهى كند، ناچار شود با چندين تمناى آن همراهى كند. اگر يك در به روى خواهش نفس باز كنى، لابدّى كه درهاى بسيارى به روى آن باز كنى. يك وقت به واسطه يك متابعت نفس به چندين مفاسد و از آن به هزاران مهالك مبتلا شوى، تا آنكه خداى نخواسته در دم آخر جميع راه حق را بر تو منسد كند؛ چنانچه خداى تعالى در نص كتاب كريم از آن خبر داده است [٣]. و البته امير مؤمنان و ولىّامر و مولا و مرشد و متكفل هدايت و راهنماى عايله انسانيت از اين خوف دارد و ترسناك است. بلكه روح مكرم رسول اكرم و ائمه هدى- صلّى اللَّه عليه و آله و عليهم اجمعين- در اضطراب و وحشت است كه مبادا برگهاى درخت نبوت و ولايت ريخته شود و خزان گردد. حضرت مىفرمايد: «
تناكحوا تناسلوا، فإني أباهي بكم الأمم و لو بالسقط» [٤]
. يعنى «زناشويى كنيد تا فرزند آوريد؛ پس همانا من فخر مىكنم به واسطه شما به امتهاى ديگر گرچه به بچه ساقط شده». و معلوم است كه انسان اگر
[١] مرآة العقول، ج ١١، ص ١٥٧؛ وسائل الشيعة، ج ١٥، ص ٢٨٠، «كتاب الجهاد»، «أبواب جهاد النفس»، باب ٣٢، حديث ٧.
[٢] الكافي، ج ٢، ص ٣٣٥، «كتاب الإيمان و الكفر»، «باب اتّباع الهوى»، حديث ١.
[٣] ر. ك: القصص (٢٨): ٥٠؛ الروم (٣٠): ١٠؛ الجاثية (٤٥): ٢٣.
[٤] ر. ك: جامع الأخبار، ص ٢٧٢، حديث ٥.