اصول فقه نوين - اراکی، محسن - الصفحة ٣١٥ - \* مقام اول نفى استصحاب عدم ازلى به لحاظ مقام ثبوت

آنچه گفتيم درباره اثبات مبناى مختار؛ يعنى امكان جريان استصحاب عدم‌ازلى و نيز صحت آن به استناد ادله اثباتى بود. اكنون نوبت آن است كه به دو مبناى ديگر در اين زمينه بپردازيم.

[٢]: مبناى عدم جريان استصحاب عدم ازلى به طور مطلق (ميرزاى نايينى و امام خمينى (رحمهما الله)):

مبناى دوم، عدم جريان استصحاب عدم ازلى به طور مطلق است. درباره اين مبنا نيز بايد در دو مقام بحث شود، نخست به لحاظ مقام ثبوت و سپس به لحاظ مقام اثبات:

\* مقام اول: نفى استصحاب عدم ازلى به لحاظ مقام ثبوت:

ميرزاى نايينى در مقام استدلال بر عدم امكان جريان استصحاب عدم ازلى در مانحن‌فيه، تقريبى دارند كه بر سه مطلب مبتنى است:

١) تخصيص عام، موجب تعنون عام به نقيض عنوان خاص مى‌شود؛

٢) نقيض عنوان خاص يا عدم عنوان خاص كه عنوان عام را بعد التخصيص تقييد مى‌زند، عدم نعتى است نه عدم محمولى؛

٣) عدم نعتى بايد بر همان موضوعى عارض شود كه وجود نعتى قبل‌التخصيص بر آن عارض بوده است.

محقق نايينى براى اثبات هر يك از اين سه مطلب، مقدماتى را به ترتيب و تقرير ذيل بيان فرموده است:

- مقدمه اول:

هر موضوع يا متعلق حكمى، در قياس با خصوصياتى كه بر آن عارض مى‌شود، قابليت انقسام به وجود يا عدم آن خصوصيت را دارد. عروض خصوصيات مذكور متوقف بر دو حالت زير است: