اصول فقه نوين - اراکی، محسن - الصفحة ٤٣٠ - بيان استاد شهيد صدر(رحمه الله)

است. اگرچه مراد جدى از ضمير، خاص است لكن خاص بودن مراد جدى ضمير، خدشه‌اى در عموم عام وارد نمى‌كند.

بيان استاد شهيد صدر (رحمه الله)[١]:

استاد شهيد مبناى مشهور محققان اصولى را نمى‌پذيرند و معتقدند كه در اين فرض نيز اصالةالعموم در عام جارى نمى‌شود و عام در فرض اتصال قرينه دال بر اراده خاص از ضمير، دچار اجمال مى‌شود.

استاد شهيد براى اثبات اين مدعا به دو بيان تمسك مى‌كنند:

\* بيان نخست:

بيان اول بيان فنى است كه حاصل آن چنين است: با توجه به جريان اصل عدم استخدام كه بر تطابق ضمير با مرجع خويش دلالت دارد، احتمال اراده استعمالى خاص در ضمير براى ايجاد اجمال در عام كافى است؛ زيرا موجب اقتران عام با محتمل‌القرينيه متصل مى‌شود كه موجب اجمال عام است.

اين ادعا كه: «مقتضاى اصالةالعموم در عام و اصل عدم استخدام در ضمير نفى احتمال اراده استعمال ضمير در خاص است و در نتيجه اراده استعمالى در ضمير نيز همان عام خواهد بود و لذا دليلى براى اجمال عام باقى‌نمى‌ماند» ادعاى نادرستى است. توضيح آنكه در اينجا اصل لفظى ديگرى جارى است كه با اصالةالعموم در عام تعارض مى‌كند و آن، اصل تطابق بين مراد استعمالى با مراد جدى در ضمير است؛ زيرا با توجه به اينكه مراد جدى ضمير، خاص است مقتضاى اصل تطابق مراد استعمالى و مراد جدى، خاص بودن مراد استعمالى ضمير است. بدين ترتيب معارض ديگرى در

[١] . در عدم جريان اصالت عموم.