اصول فقه نوين - اراکی، محسن - الصفحة ٤٤١ - بخش اول رابطه دلالتى عام معارض با مفهوم موافقت

دفع تفصيلى اين دو توهم:

اكنون، به منظور دفع تفصيلى اين دو توهم و نيز تحليل دقيق رابطه دلالتى عام معارض با مفهوم، به طور كلى لازم است درباره هريك از مفهوم موافقت و مفهوم مخالفت و رابطه دلالتى آنها با عام معارض به طور جداگانه بحث كنيم؛ بنابراين، تحقيق مطلب را در دو بخش به انجام مى‌رسانيم:

١) رابطه دلالتى عام معارض با مفهوم موافقت؛

٢) رابطه دلالتى عام معارض با مفهوم مخالفت.

بخش اول: رابطه دلالتى عام معارض با مفهوم موافقت:

پيش از ورود به بحث، لازم است به عنوان مقدمه، به چند مطلب اشاره كنيم.

- مطلب اول:

مفهوم موافقت حكمى است كه لازم حكم منطوق است بالأولوية اوالمساواة؛ يا به تعبيرى ديگر حكمى است كه از حكم رفته بر موضوع يا متعلق ديگر، بر مبناى استلزام، به نحو اولويت يا مساواة استفاده مى‌شود.

- مطلب دوم:

مفهوم موافقت، به معناى مشاركت استلزامى موضوع يا متعلق ديگر، در حكمى است كه در دليل براى موضوع يا متعلق ثابت شده است؛ بنابراين، گاه حكم واحد ثابت براى موضوع معين، بنابر مفهوم موافقت براى متعلق ديگرى ثابت مى‌شود، كه در اينجا حكم و موضوع در مفهوم و منطوق متحدند، لكن متعلق در مفهوم با متعلق در منطوق مغاير است، نظير دلالت آيه شريفه‌ فَلا تَقُلْ لَهُما أُفٍ‌[١] بر حرمت ضرب والدين، و

[١] . سوره اسراء: ٢٣.