اصول فقه نوين - اراکی، محسن - الصفحة ٤٧ - ١ نظريه ايجاديت معناى حرفى(محقق نايينى(رحمه الله))

مطلب دوم: تفسير نسبيت معناى حرفى‌

در مباحث گذشته، ماهيت معناى حرفى و تفاوت اصلى آن با معناى اسمى- كه همان نسبيت معناى حرفى و استقلاليت معناى اسمى است- روشن شد. اكنون نوبت آن است كه به تحليل و تبيين اين نسبيت پرداخته و عمده‌ترين نظريات اصوليان را در اين زمينه مورد بحث و بررسى قرار دهيم.

[١]: نظريه ايجاديت معناى حرفى (محقق نايينى (رحمه الله))

محقق بزرگوار؛ ميرزاى نايينى، نظريه خود را در تبيين نسبيت معناى حرفى بر مبناى ايجاديت معناى حرفى مبتنى مى‌سازد و فرق و تفاوت اصلى معناى حرفى با معناى اسمى را بر ايجاديت معناى حرفى و اخطاريت معناى اسمى پايه‌ريزى مى‌كند.

محقق نايينى نظريه خود در تفسير معناى حرفى را طى چهار مطلب- كه از آنها به اركان تعبير مى‌فرمايد- بيان مى‌كند:

١) كليه معانى حرفى، ايجادى هستند نه اخطارى، برخلاف معانى اسمى كه همگى اخطارى‌اند. مقصود از ايجادى، ايجاد ربط كلامى در مقام تفهيم و تفاهم است و لذا معناى حرفى به‌وسيله استعمال لفظ و به‌كارگيرى آن در تركيب كلامى به وجود مى‌آيد. در حالى كه معناى اخطارى، پيش از مرحله استعمال و كلام وجود دارد و كارى كه به‌وسيله كلام در رابطه با اين دسته از معانى انجام مى‌گيرد، اخطار معناى موجود آنها در ذهن سامع است.