اصول فقه نوين - اراکی، محسن - الصفحة ٥٢٩ - نقد نظريه استاد شهيد(رحمه الله)

تنوين در همه جا به همين منوال است. و تفاوتى بين تنوين داخل بر اسم طبيعت مبهم؛ نظير: وَ جاءَ مِنْ أَقْصَا الْمَدِينَةِ رَجُلٌ يَسْعى‌ و تنوين داخل بر اسم طبيعت متعين، نظير «أكرم كل رجل»، يا «أكرم رجلًا زارك بالأمس» وجود ندارد؛ زيرا تنوين در هر دو جا، نقشى بيش از إفاده تمكين و انصراف، كه خاصيتى لفظى است، ندارد. و ابهام در طبيعت مبهم، مفاد خود لفظ دال بر طبيعت است، نه اينكه تنوين، بر معناى ابهامى زائد بر آنچه لفظ دال بر طبيعت صِرف بر آن دلالت‌مى‌كند، دلالت‌كند. و تعين در طبيعت متعين، مدلول قرينه، يا دال ديگرى است كه دلالت بر تعين مى‌كند. و پر واضح است كه اين تعين، مدلول تنوين نيست.

بنابراين، تفريق بين تنوين تمكين و تنكير، وجهى ندارد؛ زيرا نه تنكير و ابهام در طبيعت غيرمتعين مدخول تنوين، مفاد تنوين است، و نه تعين در متعين مدخول تنوين، مفاد و معناى تنوين است. بلكه تنوين در همه جا، بيش از يك خاصيت ندارد، و آن هم لفظى صِرف است، كه همان خاصيت انصراف و قابليت پذيرش احوال اعرابى متفاوت است.