اصول فقه نوين - اراکی، محسن - الصفحة ٤٩٨ - ٢ نظر محقق بزرگوار امام خمينى(قدس سره)

بنابراين، اگر براى سرايت و شيوع معناى اسم جنس- كه همان ماهيت است در تمام افراد و حصص-، به بيش از ماهيت مهمله- به تعبير محقق خويى- نيازى نيست، و اطلاق نيز چيزى جز همين سريان و شيوع در افراد و حصص نيست، در ماهيت مطلقه، چه نيازى به أخذ قيد لحاظ اطلاق وجود دارد؟

[٢]: نظر محقق بزرگوار امام خمينى (قدس سره):

حضرت امام خمينى در تحرير محل نزاع، نكاتى را مورد توجه قرار مى‌دهند. حاصل كلام ايشان را در تحرير محل نزاع، در چند نكته خلاصه مى‌كنيم:

١) دليلى ندارد كه محل بحث را تنها اسماء اجناس بدانيم، بلكه اين بحث در اسماء اعلام نيز جارى است؛ زيرا آنچه مورد بحث است، اين است كه اطلاقى كه در ماهيات موضوع‌له در اسماء اجناس وجود دارد، به چه نحو در موضوع‌له آنها اخذشده‌است؛ و اين بحث، همان‌گونه كه در اطلاق معانى اسماء اجناس، قابل جريان است، در مورد اطلاق أحوالى معانى أسماء أعلام نيز قابل جريان است؛

٢) تقسيمى كه در مانحن‌فيه براى ماهيت، از سوى اصوليان مطرح است، نبايد به عنوان تقسيم لحاظ ماهيت در نظر گرفته شود؛ زيرا مقصود از اين تقسيم، تمييز انواع ماهيتى است كه موضوع حمل قرار مى‌گيرد، و آنچه موضوع حمل يا حكم قرار مى‌گيرد، لحاظ ذهنى ماهيت نيست، بلكه واقع ماهيت است؛

٣) حال كه واقع ماهيت است كه موضوع حكم بر ماهيت، يا حمل بر ماهيت قرار مى‌گيرد، لازم است در تقسيم اعتبارات ماهيت، واقع ماهيت يا وجود ماهيت، مورد نظر باشد.

وقتى به واقع ماهيت، يا وجود ماهيت مى‌نگريم، مى‌بينيم ماهيت، نسبت به شيئى كه بر آن حمل مى‌شود، يكى از سه حالت را داراست: