اصول فقه نوين - اراکی، محسن - الصفحة ١٢٤ - تعيين جنسى

ادات اول: ادات كل‌

مطلب اول: قواعد دلالت ادات «كل» بر عموم‌

بنابر آنچه در گذشته گفتيم، حق اين است كه لفظ «كل» جز بر استيعاب صرف دلالت نمى‌كند. اجزايى بودن يا افرادى بودن استيعاب نيز نظير خصوصيت استغراقيت يا مجموعيت، خارج از مفاد «كل» است و به خصوصيات مدخول يا قرينه ديگر بستگى دارد.

بنابراين، هرگاه «كل» بر لفظى كه معرف به لام تعريف است داخل شود، چند صورت وجود دارد:

مدخول «كل» اسم جنس مفرد معرف به الف و لام:

هرگاه مدخول «كل»، اسم جنس مفرد معرف به الف و لام نظير «اقرأ كل الكتاب» باشد. در اينجا مفاد «كل» استيعاب اجزايى مدخول است؛ زيرا دخول «الف و لام» بر اسم جنس، مفيد تعين مدخول است و تعين اسم جنس به دو گونه مى‌تواند باشد:

\* اقسام تعيين در اسم جنس:

تعيين جنسى:

تعين جنسى كه به معناى تعين يك جنس در مقابل اجناس ديگر است. مثلًا آنجا كه گفته شود «الانسان خير من الفرس» الف و لام در «الانسان» و «الفرس» مفيد تعين جنسى است. در اين نوع تعين از آنجا كه ذات طبيعت بما هى طبيعت در مقابل طبايع ديگر لحاظ شده است، لذا فاقد هر گونه تكثر است. يعنى نه تكثر افرادى دارد چون طبيعت بما هى لحاظ شده و نه تكثر اجزايى دارد چون طبيعت به اين لحاظ بسيط است‌