موسوعة الإمام الخميني 46 (شرح چهل حديث( اربعين حديث)) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٧٢٢ - در اشاره به (بسم اللَّه) است

كثيره‌اى، مشحون گرداند ...» [١] انتهى.

بالجمله، امثال نويسنده، فارِسِ اين ميدان نيست، ولى از آن‌جا كه ميسور، در سنّت عقل، به معسور ساقط نگردد، شمّه‌اى از آنچه تلقى نموديم از مشايخ عظام و كتب ارباب معرفت و مشكات انوار هدايت اهل بيت عصمت مذكور مى‌داريم به طريق اجمال و اشاره، و مِنَ اللَّه الهِدايَة.

در اشاره به (بسم اللَّه) است‌

بايد دانست كه‌ بِسْمِ اللَّهِ^ در هر سوره به حسب مسلك اهل معرفت متعلق است به خود آن سوره، نه به «أَسْتَعينُ» يا امثال آن‌ [٢]. زيرا كه «اسم اللَّه» تمام مشيت است به حسب مقام ظهورى؛ و مقام فيض اقدس است به حسب تجلى احدى؛ و مقام جمع احدى اسماء است به حسب مقام واحديت؛ و جميع عالم است به اعتبار احديّت جمع، كه كَون جامع است و مراتب وجود است در سلسله طوليه صعوديه و نزوليه، و هر يك از هويّات عينيه است در سلسله عرضيه. و به حسب هر اعتبارى در اسم معناى «اللَّه» فرق مى‌كند، زيرا كه آن مسماى آن اسماء است؛ و به حسب هر سوره‌اى از سور قرآن شريف، كه متعلّق‌ بِسْمِ اللَّهِ^ در لفظ و مَظهر آن در معناست، معناى‌ بِسْمِ اللَّهِ^ مختلف شود. بلكه به حسب هر فعلى از افعال كه مَبدُوّ به‌ بِسْمِ اللَّهِ^ است معانى آن مختلف شود، و آن متعلق به همان فعل است. و عارف به مظاهر و ظهورات اسماء الهيه شهود كند كه جميع افعال و اعمال و اعيان و اعراض به اسم شريف اعظم و مقام مشيت مطلقه ظاهر و متحقق است؛ پس در مقام اتيان آن عمل و ايجاد آن متذكر اين معنا شود در قلب، و سريان دهد آن را تا مرتبه طبيعت و مُلك خود و گويد: بسم الله‌؛ يعنى به مقام مشيت مطلقه صاحب مقام رحمانيت، كه بسط وجود است، و مقام رحيميت، كه بسط مقام كمال وجود است، يا صاحب مقام رحمانيت، كه مقام تجلى به ظهور و بسط وجود

[١] شرح اصول الكافي، صدر المتألهين، ج ٣، ص ١١٦.

[٢] ر. ك: آداب الصلوة، امام خمينى قدس سره، ص ٢٩٥.