موسوعة الإمام الخميني 46 (شرح چهل حديث( اربعين حديث)) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٦٤٩ - تنبيه نقل كلام شيخ بهايى در صحت سند اين حديث
افتد. هر كس طالب است به اربعين بهايى رجوع كند [١].
دوم، بيان حال كمّل را فرمودند از آنجا كه فرمايد: «
ما يتقرب إلي عبد
» تا آخر حديث. و در نزد اهل معرفت اين فقرات [مربوط] به دو طايفه است: يكى آنها كه متقرب به قرب فريضه شدند؛ و يكى آنها كه متقرب به قرب نافله [٢] شدند؛ كه ذيل حديث اشاره به مقام آنها و نتيجه قرب آنهاست. و پس از اين اشاره به هر دو مقام ان شاء اللَّه به وجه اجمال مىنماييم.
قوله:
«يبطش»
جوهرى گويد: «الْبَطْشَةُ، السَّطْوَةُ وَالأخْذُ بِالْعُنْفِ [٣]. وَقَدْ بَطَشَ بِهِ يَبْطُشُ وَيَبْطُشُ بَطْشاً». و در اينجا مطلق «اخذ» اراده شده؛ بلكه استعمال متعارف ظاهراً نيز در مطلق است.
تنبيه: نقل كلام شيخ بهايى در صحت سند اين حديث
] شيخ محقق بهايى- رحمه اللَّه- فرمايد: «اين حديث سندش صحيح و از احاديث مشهوره بين خاصه و عامه است. و روايت كردند آن را در صحاح خود با تغيير كمى».
و پس از آن حديث را از صحاح آنها با تفاوت كمى نقل فرموده [٤].
و در حاشيه اربعين فرموده: «اين «عِدَّة» كه در سند اين حديث است؛ يكى از آنها على بن ابراهيم است؛ و از اين جهت روايت صحيح است. و عامه به طريق صحيح آن را حديث كردند. و اين از احاديث مشهوره متفق عليها است پيش اهل اسلام» [٥]. انتهى.
[١] ذكرى الشيعة، ج ١، ص ٣٨٩؛ الأربعون حديثاً، شيخ بهائى، ص ٤١٨.
[٢] شيخ بهايى رحمه الله فرمايد: «نوافل اعمال غير واجبه است كه براى رضاى خدا بجا آورده شود، و اماتخصيص آن به نمازها، بعد تعارف پيدا كرده است». (أ) منه عفي عنه
أ- الأربعون حديثاً، شيخ بهايى، ص ٤١٥.
[٣] البطشة، حمله بردن و با خشونت گرفتن. (الصحاح، ج ٣، ص ٩٩٦)
[٤] الأربعون حديثاً، شيخ بهايى، ص ٤١٦.
[٥] الأربعون حديثاً، شيخ بهايى، ص ٢٠٥. (اين حاشيه در طبع حجرى كتاب آمده است و در طبع جديد ذكر نشده است)