موسوعة الإمام الخميني 46 (شرح چهل حديث( اربعين حديث)) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٣٤٩ - فصل در بيان آنكه استماع غيبت حرام است

شنيدم در حديث است از حضرت عيسى- عليه السلام- كه فرموده: مِثل مگس كه بر قاذورات مى‌نشيند نباشيد كه به موارد عيوب مردم متوجه باشيد [١].

و از حضرت رسول اكرم- صلّى اللَّه عليه و آله- روايت شده، قال: «

طوبى لمن شغله عيبه عن عيوب الناس» [٢]

. انسان خوب است كه همان‌طور كه تفحص از عيوب مردم مى‌كند، قدرى از عيوب خود تفحص كند. چقدر زشت است كه انسانِ داراى هزاران معايب از خود غفلت كند و به معايب ديگران بپردازد و آن را سربار معايب خود كند.

ر انسان قدرى در حالات و اخلاق و اعمال خود سير كند و به اصلاح آنها بپردازد، كارهايش اصلاح مى‌شود. و اگر خود را خالى از عيب بداند، از كمال جهل و نادانى او است. و هيچ عيبى بالاتر از آن [نيست‌] كه انسان عيب خود را نفهمد و از آن غافل باشد و با آن‌كه مجموعه عيوب است به عيوب ديگران بپردازد.

فصل در بيان آن‌كه استماع غيبت حرام است‌

چنانچه غيبت حرام است، گوش كردن به آن نيز رفيق آن است در حرمت. بلكه از بعض روايات ظاهر شود كه مستمع مثل مغتاب است در همه عيوب حتى وجوب استحلال و كبيره بودن آن. مثل النبوى، صلّى اللَّه عليه و آله: «

المستمع أحد المغتابين» [٣]

. وَعَنْ عَلِيٍّ عليه السلام:

«السامع أحد المغتابين» [٤]

. «گوش كننده به غيبت نيز غيبت كُن‌

[١] چنين حديثى از حضرت عيسى عليه السلام نيافتيم اما قريب به آن از امير المؤمنين على عليه السلام نقل شده است. «الأشرار يتّبعون مساوئ الناس ويتركون محاسنهم كما يتّبع الذباب المواضع الفاسدة». (ر. ك: شرح نهج البلاغة، ابن أبي الحديد، ج ٢٠، ص ٢٦٩، الحكم المنسوبة ١١٣؛ تنبيه الخواطر ونزهة النواظر (مجموعه ورّام)، ج ٢، ص ٤٧٣)

[٢] «خوشا به حال كسى كه عيب خودش او را از عيب‌هاى ديگران باز دارد». (تنبيه الخواطر ونزهة النواظر (مجموعه ورّام)، ص ١٢٨؛ المصنّفات الأربعة، كشف الريبة، ص ٤٥)

[٣] إحياء علوم الدين، ج ٣، ص ٢١٤؛ تنبيه الخواطر ونزهة النواظر (مجموعه ورّام)، ص ١٢٧؛ المصنّفات‌الأربعة، كشف الريبة، ص ٣٩.

[٤] المصنّفات الأربعة، كشف الريبة، ص ٣٩ (با كمى تفاوت).