موسوعة الإمام الخميني 46 (شرح چهل حديث( اربعين حديث)) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ١١٢ - فصل در بيان علاج تكبّر است

رياست و سلطنت است دارا بودند، با اين وصف تواضعشان بيشتر از همه كس بود.

پس، بدان‌كه تواضع وليده علم و معرفت است، و كبر و سركشى زاييده جهل و نادانى است. اين ننگ جهل و عار پستى نظر را از خود دور كن؛ و متصف به صفات انبيا شو؛ و صفت شيطان را به يك سو انداز؛ و منازعه با خداى خود در رداى كبرياى او مكن كه منازع با حقْ مقهور غضب او خواهد شد و به رو در آتش خواهد افتاد.

اگر در صدد اصلاح نفس برآمدى، طريق عملى آن نيز با قدرى مواظبت سهل و آسان است. و در اين طريق با همت مردانه و حريت فكر و بلندى نظر به هيچ مخاطره تصادف نمى‌كنى.

تنها راه غلبه به نفس اماره و شيطان و راه نجات برخلاف ميل آنها رفتار كردن است. هيچ راهى بهتر براى سركوبى نفس از اتصاف به صفت متواضعين و رفتار كردن مطابق رفتار و سيره و طريقه آنها نيست. در هر مرتبه از تكبر كه هستى و اهل هر رشته علمى و عملى و غير آن كه هستى، برخلاف ميل نفسانى چندى عمل كن، با تنبّهات علمى و تفكر در نتايج دنيايى و آخرتى، اميد است راهْ آسان و سهل شده نتيجه مطلوبه بگيرى. اگر نفس از تو تمنا كرد كه صدر مجلس را اشغال كن و تقدم بر هم‌قطار خود پيدا كن، تو برخلاف ميل آن رفتار كن. اگر تأنّف مى‌كند از مجالست با فقرا و مساكين، تو دماغ او را به خاك ماليده با فقرا مجالست كن، هم غذا شو، هم‌سفر شو، مزاح كن. ممكن است نفس از راه بحث با تو پيش آيد و بگويد: تو داراى مقامى، بايد مقام خود را براى ترويج شريعت حفظ كنى، با فقرا نشستن وقع تو را از قلوب مى‌برد، مزاح با زيردستان تو را كم وزن مى‌كند، پايين نشستن در مجالس از مقام تو كاسته مى‌كند، آن وقت خوب نمى‌توانى به وظيفه شرعى خود اقدام كنى؛ بدان تمام اينها دام‌هاى شيطان و مكايد نفس است. رسول اكرم- صلّى اللَّه عليه و آله- موقعيتش در دنيا از حيث رياست از تو بيشتر بود، و سيره‌اش آن بود كه ديدى. من خود در علماى زمان خود كسانى را ديدم كه رياست تامّه يك مملكت، بلكه قُطر شيعه را داشتند، و سيره آنها تالى‌تلو سيره رسول اكرم- صلّى اللَّه عليه و آله- بود. جناب استاد معظم و فقيه مكرم،