موسوعة الإمام الخميني 46 (شرح چهل حديث( اربعين حديث)) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٣٦٠ - فصل در بيان آنكه «خشيت» و «نيت صادقه» موجب صواب عمل است

كرديم‌ [١] كه هر يك از اعمال حسنه يا سيّئه را در نفس تأثيرى است؛ پس اگر آن عمل از سنخ عبادات و مناسك باشد، تأثيرش آن است كه قواى طبيعيه را خاضع قواى عقليه كند و جنبه ملكوت نفس را بر ملك قاهر نمايد و طبيعت را منقاد روحانيت نمايد تا برسد به آن مقام كه جذبات روحيه دست دهد و به مقصود اصلى رسد. و هر عملى كه اين تأثير را بيشتر كند و اين خدمت را بهتر انجام دهد، آن عمل مصاب‌تر و مقصود اصلى بر آن بهتر مترتب است؛ و هر چيزى كه دخيل در اين تأثير باشد، مكفّل اصابه عمل است. و غالباً افضليت اعمال را ميزان همين است. و توان حديث معروف «

أفضل الاعمال أحمزها» [٢]

را نيز به همين نكته منطبق نمود.

پس از معلوم شدن اين مقدمه، بايد دانست كه تقوا نفوس را صاف و پاك كند از كدورات و آلايش؛ و البته اگر صفحه نفوس از حجب معاصى و كدورات آنها صافى باشد، اعمال حسنه در آن مؤثرتر و اصابه به غرض بهتر نمايد، و سرّ بزرگ عبادات، كه ارتياض طبيعت و قهر ملكوت بر مُلك و نفوذ اراده فاعله نفس است، بهتر انجام گيرد.

پس، خشيت از حق را، كه مؤثر تامّ در تقواى نفوس است، يكى از عوامل بزرگ اصلاح نفوس و دخيل در اصابه اعمال و حسن و كمال آنها بايد شمرد؛ زيرا كه تقوا علاوه بر آن‌كه خود يكى از مصلحات نفس است، مؤثر در تأثير اعمال قلبيه و قالبيه انسان و موجب قبولى آنها نيز هست؛ چنانچه خداى تعالى فرمايد: إِنَّما يَتَقَبَّلُ اللَّهُ مِنَ الْمُتَّقِينَ‌ [٣]. «خداوند از پرهيزگاران قبول مى‌كند و بس».

و دوم عامل بزرگ در اصابه و كمال اعمال- كه فى الحقيقه به منزله قوه فاعله است، چنانچه خشيت و تقواى حاصل از آن به منزله شرايط تأثير [است‌] و در حقيقت تصفيه قابل نمايند و رفع مانع كنند- نيت صادقه و اراده خالصه است كه كمال و نقص و صحت‌

[١] ر. ك: صفحه ٢٢ و ١٤٠.

[٢] ر. ك: صفحه ١٤٣.

[٣] المائدة (٥): ٢٧.