موسوعة الإمام الخميني 46 (شرح چهل حديث( اربعين حديث)) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٢٠١ - فصل در معنى فطرت است

«صحيحه» عبداللَّه بن سنان‌ [١] تفسير به «اسلام» شده. و در «حسنه» زراره‌ [٢] تفسير به «معرفت» شده. و در حديث معروف «

كل مولود يولد على الفطرت‌

» در مقابل «تهوّد» و «تنصّر» و «تمجّس» ذكر شده‌ [٣]. و نيز حضرت ابى جعفر- عليه السلام- حديث «فطرت» را در همين حسنه زراره به «معرفت» تفسير فرموده است. پس، از اين جمله معلوم شد كه «فطرت» اختصاص به توحيد ندارد؛ بلكه جميع معارف حقه از امورى است كه حق- تعالى شأنه- مفطور فرموده بندگان را بر آن.

[١] عن عبداللَّه بن سنان، عن أبي عبداللَّه عليه السلام قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ: (فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ‌عَلَيْهَا) مَا تِلْكَ الْفِطْرَةُ؟ قَالَ: «هِيَ الإِسْلَامُ، فَطَرَهُمُ اللَّهُ حِينَ أَخَذَ مِيثَاقَهُمْ عَلَى التَّوْحِيدِ، قَالَ: (أَلَسْتُ بِرَبِّكُمْ) وَفِيهِ الْمُؤمِنُ وَالْكَافِرُ»؛ «از عبداللَّه بن سنان از امام صادق عليه السلام روايت شده كه گفت از ايشان درباره آيه: «همان سرشت خدا كه مردم را بر آن پديد آورد» پرسيدم كه اين «سرشت» چيست؟ فرمود: «اسلام است. خداوند آن‌گاه كه بر يكتاپرستى از آنان پيمان گرفت؛ پديدشان آورد. گفت: «آيا پروردگار شما نيستم؟» و مؤمن و كافر هر دو در آن بودند». (الكافي، ج ٢، ص ١٢، «كتاب الإيمان و الكفر»، «باب فطرة الخلق على التوحيد»، حديث ٢)

[٢] عَنْ زُرَارَةَ، عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عليه السلام قَالَ: «سَأَلْتُهُ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ: (حُنَفاءَ للَّهِ غَيْرَ مُشْرِكِينَ بِهِ). قَالَ: الْحَنِيفِيَّةُ مِنَ الْفِطْرَةِ الَّتِي فَطَرَ اللَّه النَّاسَ عَلَيْهَا؛ لَاتَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ. قَالَ: فَطَرَهُمْ عَلَى الْمَعْرِفَةِ بِه، ... وَقَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه و آله و سلم: كُلُّ مَوْلُودٍ يُولَدُ عَلَى الْفِطْرَةِ. يَعْنِي الْمَعْرِفَةَ بِأَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ خَالِقُهُ. كَذَلِكَ قَوْلُهُ: (وَلَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّماواتِ وَالأَرْضَ لَيَقُولُنَّ اللَّهُ)»؛ «از زراره از امام باقر عليه السلام روايت شده است كه گفت از ايشان درباره آيه «در حالى كه براى خدا بر آيين اسلام استوارند و او را شريكى نمى‌گيرند» پرسيدم. فرمود:" اسلام از همان سرشتى است كه خداوند مردم را با آن پديد آورد. در آفرينش خداوند هيچ دگرگونى نيست." فرمود:" مردم را بر شناخت خود پديد آورد ...". و فرمود: پيامبر خدا صلى الله عليه و آله و سلم فرمود:" هر نوزادى با سرشت خدايى زاييده مى‌شود؛ يعنى، با معرفت به اين‌كه خداى عزّ وجلّ آفريننده اوست. و همين‌گونه است آيه: «و اگر از آنها بپرسى كه آسمان‌ها و زمين را كه آفريده؟ خواهند گفت: خداوند"». (الكافي، ج ٢، ص ١٢، «كتاب الإيمان و الكفر»، «باب فطرة الخلق على التوحيد»، حديث ٤)

[٣] وقال صلى الله عليه و آله و سلم: «كُلُّ مَوْلُودٍ يُولَدُ عَلَى فَطْرَةٍ حَتَّى يَكُونَ أبَواهُ يُهَوِّدانِهِ ويُنَصّرانه ويُمَجّسَانه»؛ «هر زاده شده‌اى‌بر فطرت توحيد زاده است، پس و الدين او، او را يهودى يا نصرانى يا مجوس گردانند». (عوالي اللآلي، ج ١، ص ٣٥، حديث ١٨)