بايد وارد مجاهده با قصد خالص شد البته آن وقت نفس اصلاح مى‌شود. تمام صفات نفسانيه قابل اصلاح است؛ ليكن در اوّل امر كمى زحمت دارد. آن هم بعد از ورود در اصلاحْ سهل و آسان مى‌شود. عمده به فكر تصفيه و اصلاح افتادن است و از خواب بيدار شدن است. منزل اوّل انسانيت «يقظه» است. و آن بيدار شدن از خواب غفلت و هشيار شدن از سكر طبيعت است، و فهميدن اين‌كه انسان مسافر است؛ و هر مسافر زاد و راحله مى‌خواهد. زاد و راحله انسان خصال خود انسان است. مركوب اين سفر پرخوف و خطر و اين راه تاريك و باريك و صراطِ احَدّ از سيف و ادقّ از شَعر [١]، همت مردانه است. نور اين طريق مُظلِم ايمان و خصال حميده است. اگر سستى كند و فتور نمايد، از اين صراط نتواند گذشت؛ به رو در آتش افتد و با خاك مذلت يكسان شده به پرتگاه هلاكت افتد. و كسى كه از اين صراط نتواند گذشت، از صراط آخرت نيز نتواند گذشت.

اى عزيز، همت كن و پرده جهل و نادانى را پاره كن و از اين ورطه هولناك خود را نجات ده. حضرت مولاى متقيان و يگانه سالك راه و راهنماى حقيقى در مسجد فرياد مى‌زد به‌طورى كه همسايه‌هاى مسجد مى‌شنيدند: «

تجهزوا رحمكم الله؛ فقد نودي فيكم بالرحيل» [٢]

. هيچ تجهيزى در سفر آخرت براى شما مفيد نيفتد الّا كمالات نفسانيه و تقواى قلب و اعمال صالحه و صفاى باطن، بى‌عيب بودن و بى‌غِش بودن.

فرضاً كه اهل ايمان ناقص صورى باشى، بايد از اين غش‌ها خالص شوى تا در زمره سعدا و صالحين قرارگيرى. رفع غش با آتش توبه و ندامت و گذاشتن نفس را در كوره عتاب و مَلام و ذوب كردن آن را به آتش پشيمانى و برگشت به سوى خداست. در

[١] چنانچه در حديث نبوى آمده است: «الصِّراطُ أَدَقُّ مِنَ الشَّعْرِ وأَحَدُّ مِنَ السَّيْفِ وَأَظْلَمُ مِنَ اللَّيْلِ»؛ «صراط ازمو باريك‌تر و از شمشير تيزتر و از شب تاريك‌تر است». (علم اليقين، ج ٢، ص ٩٦٩). و همين معنا در روايتى از امام صادق عليه السلام آمده است. (ر. ك: الأمالي، صدوق، ص ١٤٩، حديث ٤)

[٢] «خدايتان بيامرزاد، آماده شويد كه نداى كوچ در ميان شما بلند شده است». (نهج‌البلاغة، ص ٣٢١، خطبه ٢٠٤)