ترجمه من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ غفاري، محمد جواد؛ بلاغي، صدر - الصفحة ٤٨٢ - باب قصاص و مقدار ديه

يهود ندانيم سازگار نيست و بايد يكى را توجيه كرد».

٥٢١٨- ابو بصير گويد: امام باقر ٧ در قول خداوند عزّ و جلّ كه فرموده است: فَمَنْ عُفِيَ لَهُ مِنْ أَخِيهِ شَيْ‌ءٌ فَاتِّباعٌ بِالْمَعْرُوفِ‌ (البقره: ١٧٨)- كه مراد از اين شى‌ء چيست؟- فرمود: مراد شخص است كه ديه را بپذيرد، پس خداوند عزّ و جلّ او را كه حقّ از آن اوست امر فرموده كه به نيكى با قاتل رفتار كند و او را تحت فشار براى اداء دين نگذارد، و همچنين آن كس را كه اداء ديه بر عهده اوست امر فرموده ستم نكند و در پرداخت ديه اگر موجود دارد مماطله ننمايد، و آن را به نيكى و خوشى بپردازد، گويد: عرضكردم بفرمائيد معنى قول خداوند عزّ و جلّ كه فرموده است:

فَمَنِ اعْتَدى‌ بَعْدَ ذلِكَ فَلَهُ عَذابٌ أَلِيمٌ* چيست؟ فرمود: اينست كه مرد ديه را مى‌پذيرد يا نوعى مصالح همى كند، سپس مى‌آيد و طرف خود را قطعه قطعه ميكند يا مى‌كشد، پس خداوند باو وعده عذاب دردناك داده است.

شرح: «ترجمه آيه اوّل چنين است: پس هر قاتلى كه از سوى برادر دينيش باو چيزى ارفاق شد (يعنى از قصاص گذشت و به گرفتن ديه حاضر شد) بايد او اين عمل را به نيكى بدرقه كند (و با كمال جدّيت ديه را فراهم كرده بپردازد) و بنا بر اين ترجمه با توضيحى كه در حديث آمده سازگار نيست مگر اينكه ضمير بارز «عفى له» و «أخيه» را به ولى دم باز گردانيم و اين بسيار از ظاهر كلام بعيد است يا اينكه بگوئيم تأويل آيه را امام بيان فرموده است، و آيه بعد امرى است كلّى و شامل هر دو طرف مى‌شود، يعنى پس از موافقت با گرفتن ديه هر كدام از قول و قرار باز گردد و با ديگرى بمخاصمه و قتال برخيزد عذاب دردناك در كمين اوست».