ترجمه من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ غفاري، محمد جواد؛ بلاغي، صدر - الصفحة ٥٢٢ - باب ديه انگشتان و دندانها و استخوانها

عضو دانند».

٥٢٩٨- جميل بن درّاج از يكتن از روات ما از يكى از دو امام باقر يا صادق عليهما السّلام روايت كرده كه در باره دندان كودك كه در اثر زدن شخصى بصورت او بيفتد و باز برويد فرمود: قصاص ندارد، و مى‌بايد أرش بدهد، و نيز در باره مردى كه دستش را بشكنند و التيام يابد فرمود: مجرم قصاص نميشود، ليكن تاوان آن را بايد بپردازد و از جميل پرسيدند كه در دندان كودك و در شكستن دست أرش چقدر است؟ گفت:

چيزى اندك و در آن روايتى نقل نكرد كه چقدر است.

شرح: «ديه‌هائى كه اندازه آن در شرع معيّن نشده، فقهاء آن را أرش گويند و گاهى حكومت نامند، و در زمانهاى پيش تفاوت قيمت بنده سالم و بنده‌اى كه داراى آن شكستگى و عيب بود ملاك قرار ميدادند و بهمان نسبت در آزاد مى‌سنجيدند و ديه را معيّن ميكردند».

٥٢٩٩- عبد اللَّه بن سنان گويد: امام صادق ٧ فرمود: انگشتان دست و پا در ديه مساويند و در دندان اگر آسيب ديد يك سال درنگ مى‌كنند، و چنانچه بيفتد پانصد درهم ضارب بايد ديه پردازد، و اگر نيفتاد ولى سياه شد، ضارب دو ثلث ديه را غرامت مى‌كشد.

شرح: «ظاهرا دندانها را مساوى گفته است، و دور نيست مراد از «سنّ»