مجموعه مقالات دومين همايش مردمسالارى دينى - جمعى از نويسندگان - الصفحة ٨٩
رژيم نمايندگى و آزادى در دموكراسى فقط محدود به زمان انتخاب نمايندگان مىشود و پس از انتخابات، مردم به كنارى گذاشته مىشوند. به گفته ميخلز: «رأىدهنده همراه رأى حاكميت و حقوق سياسى خود را به داخل صندوق مىاندازد و نمايندگى چيزى جزء قبولاندن اراده خود به عنوان اراده جمع نيست بر اين مبنا هيچ وقت انتخابشدگان، نماينده واقعى رأىدهندگان نيستند و در واقع رژيم نمايندگى يك توهم حقوقى بيش نيست و اساساً دو طرف قراردادى وجود ندارد كه بتوان صحبت از يك قرارداد اجتماعى با مبناى حقوقى به ميان آورد، در اغلب موارد رأى دهندگان به تعبير «جيوان سارتورى»: نمىدانند كه چرا و به چه چيزى رأى مىدهند و معمولًا آراى اكثريت نارسايى از رأىدهندگان پيروز مىشود كه فقط اقليتى از كل جمعيت را تشكيل مىدهد.»[١] از ديگر معايب رژيم نمايندگى آن است كه در انتخابات مبتنى بر اكثريت، قوت و شدت عقايد ابراز شده منعكس نمىشود. رأى انتخابكننده ميانهرو و معتدل برابر است با رأى انتخابكننده مصمم و انتخابكننده متعهد و مبارز. عيب ديگر آن است كه گاهى رأى دهنده به فرد مرجّح خود رأى نمىدهد بلكه عليه كسى كه بيشتر از او نفرت دارد رأى مىدهد.
مبحث ششم- تضاد ميان اراده همگانى و آزادىهاى فردى
منتقدان دموكراسى معتقدند كه يكى از تضادهاى اصولى در دموكراسى، تضاد بين اراده همگانى (دموكراسى) و آزادىهاى فردى و اجتماعى است.
اغلب اتفاق مىافتد كه دو مفهوم آزادى و دموكراسى يكى انگاشته مىشوند و بدون توجه به معانى حقيقى كاملًا متفاوتشان، به جاى هم استعمال مىشوند. بعضى از متفكران چون «روسو» و اغلب سوسياليستها به پيروى از اين فيلسوف فرانسوى، آزادى را تنها در چارچوب يك دموكراسى واقعى ميسر مىدانند. در حالىكه از ديدگاه فيلسوفان آزادىخواه، دموكراسى و آزادى دو مفهوم متفاوت و در بعضى موارد احياناً متضاد هستند. از نظر
[١] - اندرو، وينسنت، نظريههاى دولت، ترجمه حسين بشريه، تهران: نشر نى، ١٣٧١، ص ٢٧٠.