مؤلفه‌ها و عناصرى كه وجود آنها در مردمسالارى دينى و مصداق عملى آن، نظام جمهورى اسلامى باعث مى‌شود تا ضعف‌هاى دموكراسى مرسوم به حداقل برسد از سه بخش مرتبط با هم تشكيل يافته است. بخشى از اين عناصر مربوط به انسان دينى و باورهاى او بوده و بخشى ديگر مربوط به ساختار نظام سياسى مورد قبول دين است كه مصداق صادق آن، دين مبين اسلام و به‌طور خاص مذهب تشيع و مكتب امامت مى‌باشد. سومين عنصر موجود در مردمسالارى دينى كه به ميزان قابل توجهى كاستى‌هاى دموكراسى ليبرال را جبران مى‌كنند، مسئوليت حاكميت دينى در پاسدارى از مصالح و منافع مردم در پيشگاه خدا و خلق است.

٤- ١- عناصر مربوط به انسان دينى‌

منظور از اين عنصر ويژگى‌ها و مؤلفه‌هايى است كه انسان دينى و متدين را از انسان غيردينى و لائيك متمايز ساخته و پيرو آن، نقش و تأثير چنين انسانى در شكل‌گيرى و ساختار نظام سياسى و نظارت و كنترل قدرت آن متفاوت گشته و بسيارى از نارسايى‌هاى موجود در نظام‌هاى دموكراتيك غيردينى در اين نوع نظام (مردمسالارى دينى) از بين مى‌رود يا به حداقل اثرگذارى خواهد رسيد.

٤- ١- ١- حق و تكليف داشتن انسان دينى‌

در نظامهاى غير اسلامى جديد، اومانيسم و انسان محورى به معنى مقدم داشتن خواستها و غرايز و اميال انسان چه به لحاظ فردى و چه به لحاظ جمعى، بر هر چيز ديگر- حتى خداوند و دستورات او- نقش تعيين كننده و محورى را به عهده دارد و به همين خاطر براى پاسخگويى به خواسته‌هاى نفسانى گروهى از انسان‌ها، همجنس‌بازى و سقط جنين و مانند آن با همه تضادى كه با اصول اخلاقى و الهى دارد مطرح و كم‌و بيش مورد حمايت نيز قرار مى‌گيرد.