«با او بيعت مى‌كنند كه هرگز دزدى نكنند، زنا نكنند، مسلمانى را دشنام ندهند، خون كسى را به ناحق نريزند؛ به آبروى كسى لطمه نزنند؛ به خانه كسى هجوم نبرند، كسى را به ناحق نزنند؛ طلا، نقره، گندم و جو ذخيره نكنند، مال يتيم را نخورند؛ در مورد چيزى كه يقين ندارند گواهى ندهند؛ مسجدى را خراب نكنند؛ مشروب نخورند؛ حرير و خز نپوشند؛ در برابر سيم و زر سر فرود نياورند؛ راه را بر كسى نبندند؛ راه‌ها را ناامن نكنند؛ از اعمال منافى عفت اجتناب كنند؛ خوراكى را از گندم و جو انبار نكنند؛ به كم قناعت كنند؛ طرفدار پاكى باشند، از پليدى گريزان باشند؛ به نيكى فرمان دهند؛ از زشتيها باز دارند؛ جامه‌هاى خشن بپوشند؛ خاك را متّكاى خود سازند؛ در راه خدا، حق جهاد را ادا كنند و ... او نيز در حق خود تعهد مى‌كند كه از راه آنها برود؛ جامه‌اى مثل جامه آنها بپوشد؛ مركبى همانند مركب آنها سوار شود؛ آنچنان كه آنها مى‌خواهند باشد، به كم راضى و قانع باشد؛ زمين را به يارى خدا پر از عدل و داد كند، آن چنان كه پر از جور و ستم شده است؛ خدا را آنچنان كه شايسته است بپرستد؛ براى خود دربان و نگهبان اختيار نكند و ...»[١]

١٩- اخلاق و تربيت‌مدارى، رعايت حريم‌هاى خصوصى و عمومى در حيات مدنى‌

در دين‌سالارى مهدوى، آدميان به نهايت تزكيه و بلوغ و تكامل اخلاقى مى‌رسند. برخلاف ليبرال دموكراسى كه نسبت به تربيت اخلاقى افراد دغدغه ندارد و آن را امرى فردى و دخالت در حيطه خصوصى آنها مى‌شمارد، الگوى توسعه اسلامى در سيره معصومانعليهم السلام به ويژه معصومانى كه فرصت تشكيل حكومت يافته‌اند، تلاش براى نيروسازى و تربيت و آماده‌سازى آنها بوده است؛ نگاه به سيره امام على (عليه‌السلام) در اين زمينه راهگشا است از جمله ايشان در نامه ٤٥ نهج‌البلاغه به عثمان بن حنيف، فرماندار بصره، درباره ضرورت بينش‌دهى و تعليم امت توسط امام فرموده است:

«الا و ان لكل ما موم اماما يقتدي به و يستضيي‌ء بنور علمه‌؛ بدان هر پيروى، پيشوايى‌

[١] - رحيميان، محمد حسين، جلوه‌هاى نور از غدير تا ظهور، قم: دارالثقلين، ١٣٧٩، صص ١٨٤- ١٨٣.