انحرافات را دارند- ياد شده است. از اين رو حضرت على (عليه‌السلام) مسأله منافقان و خوارج را يك فتنه و آفت معرفى مى‌كند كه تنها اهل بصيرت (كه خود حضرت برترين آنان است) قدرت شناخت و مقابله با آنان را دارد. ايشان مى‌فرمايند:

«ايّها الناس فَانّي فَقَأْتُ عَيْنَ الفتنهِ و لم يكن لِيَجْتَري‌ءَ عليها احدٌ غَيرِي‌؛ اى مردم: من بودم كه چشم فتنه را كندم و جز من هيچ‌كس جرأت چنين كارى را نداشت.»[١]

«... ولايَحْمِلُ هذا العَلَمَ الّا أهلُ البَصَرِ و الصَّبرِ و العِلْمِ بِمَواضِعِ الحَقِ‌؛ اين پرچم (مقابله با خوارج و ناكثين) را جز اهل بصيرت و مقاومت و آگاهان به موضع‌گيرى‌هاى حق نمى‌توانند به دوش كشند.»[٢]

مقام معظم رهبرى نيز در تعريف خواص مى‌فرمايد:

خواص يعنى كسانى كه وقتى عملى انجام مى‌دهند، موضع‌گيرى مى‌كنند، از روى فكر و تحليل است. مى‌فهمند و تصميم مى‌گيرند و عمل مى‌كنند اينها خواص‌اند. طبعاً خواص دو جبهه هستند، خواص جبهه حق و خواص جبهه باطل.[٣]

قرآن خواص باطل را به عنوان كسانى كه قوم و ملت خود را به طرف بدبختى و آتش مى‌برند معرفى مى‌كند:

«وجَعَلْناهم ائمةً يدعُونَ إلي النّار؛ آنان را پيشوايانى كه به سوى آتش مى‌خوانند، گردانيديم.»[٤] يا: «الَمْ تَرَ إلي الذّين بَدَّلُوا نِعْمَتَ الله كُفْراً و أحَلُّوا قَوْمَهم دارَ البَوَار؛ آيا به كسانى كه (شكر) نعمت خدا را به كفر تبديل كردند و قوم خود را به سراى هلاكت درآوردند ننگريستى؟»[٥]

همان‌گونه كه قرآن بيان مى‌دارد خطر خواص منفى تنها اين نيست كه خود را جهنمى مى‌كنند بلكه همراه خود، قوم و گروهى را به هلاكت مى‌كشانند. در فرهنگ قرآنى‌

[١] - نهج‌البلاغه: خطبه ٩٣.

[٢] - همان: خطبه ١٧٣.

[٣] - كيست مرا يارى كند( دو سخنرانى مقام معظم رهبرى پيرامون عبرتهاى عاشورا)، تهران: مؤسسه فرهنگى هنرى مهر تابان، ١٣٧٨، ص ١٨ و ٢٠.

[٤] - قصص: ٤١.

[٥] - ابراهيم: ٢٨.